Kullanım ömrünü tamamlayan hurdalığa ayrılan elektronik eşyalar, “kent madenciliği” yöntemiyle yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Cep telefonu, bilgisayar, beyaz eşya ile hurda araçlardaki kablo ve bataryalardan elde edilen bakır, altın ve diğer değerli metaller geri dönüştürülerek sanayiye kazandırılıyor. Kent madenciliğinin yeraltı madenciliğinin devamı niteliğinde olduğunu belirten Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Maden Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ersin Yener Yazıcı, araba, bilgisayar ve pek çok teknolojik cihazın ikincil kaynak haline geldiğini belirterek, “Değerli madenler, metaller barındırıyorlar. Biz bunları yeniden ekonomiye kazandırdığımızda kent madenciliği yapmış oluyoruz” dedi.
Çekmecede unutulan telefonda değerli metal var
Telefonlar, bilgisayarlar ve elektrikli araç bataryaları için gerekli olan lityum, nikel, kobalt, mangan gibi stratejik hammaddelere işaret eden Prof. Dr. Yazıcı’ya göre, çekmecelerde unutulan elektronik cihazlar, yeraltı madenlerine kıyasla çok daha yüksek metal içeriğine sahip olup bakır, altın ve paladyum gibi değerli metaller barındırıyor. Bu atıklardan metal kazanımında uygulanan süreçler, madencilikte kullanılan cevher zenginleştirme ve metalurjik işlemlerle benzer teknolojilere dayanıyor.
Elektronik atıklardaki altın doğadakinden bin kat daha
Prof. Dr. Yazıcı, kritik hammaddelerde Çin’e bağımlılığı azaltmak için Türkiye’de de kent madenciliği, geri dönüşüm ve Ar-Ge desteklerinin güçlendirilmesinin hayati olduğunu ifade ederek, “Elektronik atıklarda doğada bulunan altın cevherlerine göre bin kata kadar daha fazla altın bulunuyor.
Bakır içeriği çok çok daha fazla. Bunun dışında gümüş, paladyum ve nadir toprak elementleri barındırıyor.
Biz aslında cebimizde ya da bindiğimiz arabada bir servetle geziyoruz” dedi.
60 milyar dolardan fazla ekonomik değeri var
Toplanan elektronik atık miktarının dünya genelinde yüzde 22 seviyelerinde olduğuna dikkat çeken Yazıcı, “Dünyada elektronik atık üretimi son istatistiklere göre 62 milyon ton civarında. Bunun 60 milyar dolardan fazla ekonomik değeri var” dedi.
Soner Güneş



































































































