78 milyar euroluk AB fonu yatırımcı bekliyor

Avrupa Birliği (AB), Ro­manya’nın kalkınması­nı hızlandırmak ve geliş­mişlik seviyesini artırmak ama­cıyla 2026–2030 döneminde toplam 78 milyar euro tutarında fon sağlamaya hazırlanıyor. Söz konusu kaynak; altyapı, enerji, tarım, savunma ve dijitalleşme başta olmak üzere birçok strate­jik sektörde büyümenin ve yeni yatırımların kaynağı olacak. Romanya-Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kuru­lu Başkanı Dr. Tamer Atalay, Ro­manya’da bugün Türk müteah­hitlik ve alt yapı şirketlerinin pek çok projenin yüklenicisi ya da ya­tırımcısı olduğuna işaret ederek enerji ve tarım sektörlerinin de fırsat barındırdığını anlattı. Dr. Tamer Atalay, Türkiye ve Romanya’nın Balkanlar’da dost ve kardeş iki ülke olduğunu vur­gulayarak Romanya’da 19 bin 623 kayıtlı Türk şirketinin faaliyet gösterdiğini ve yaklaşık 30 bin Türk iş insanı ve 100 binden fazla Türk nüfusunun yaşadığına dik­kat çekti. Romanya’nın, Bulgaris­tan ile birlikte Avrupa Birliği’ne en son katılan ülkeler arasında yer aldığını hatırlatan Atalay, bu nedenle ülke ekonomisinin kal­kınması için büyük ölçekli fonla­rın aktarıldığını belirtti. Altyapıdan çevre düzenleme­lerine, enerjiden tarıma kadar ge­niş bir yelpazede projelerin ha­yata geçirildiğini aktaran Atalay, “1000 kilometreyi aşan demir­yolu yenileme projeleri, belediye bazlı otobüs ve toplu taşıma ihale­leri ile tramvay ve şehir içi ulaşım projeleri gibi işlerde Türk firma­larının önemli başarılar elde etti” vurgusunu yaparak, “Romanya’da para var, fonlar geliyor ve Türkle­re bakış açıları da son derece po­zitif. Balkanlarda yaklaşık 20 bin firma ile en yüksek sayıda Türk firmanın olduğu ülke Romanya. Daha önce Romanya’da uluslara­rası firmalar vardı. Türk firmala­rı gelince rekabet şansları olma­dığını anlayınca hepsi çekildiler. Bugün Romanya’da uluslararası bir ihale olduğunda 13 firma iha­leye giriyorsa 12 tanesi Türk. Bir tanesi ya Rumen ya yabancı. Ro­manya’da son 3 yıldır müteahhit­lik hizmetlerinde lider konuma geldik. İhalelerin %80’ini Türk şirketleri alıyor” dedi.

Enerjide GES ve RES öne çıkıyor
Fonların yalnız altyapıyı değil, farklı sektörlerdeki yatırımlara da kaynak olduğuna değinen Ata­lay, son dönemde enerji sorunu nedeniyle Romanya’da Türk şir­ketlerin ilgisinin güneş ve rüz­gar enerjisine yöneldiği bilgisini de paylaştı. Birçok holdingin ve Türk şirketinin Romanya’ya ge­lerek ya hazır proje ya da yarım kalmış projeleri satın alıp ken­dilerinin devam ettirdiğini ifade eden Atalay, şu anda enerji sek­töründe Türk yatırımlarının Ro­manya’da her gün daha ileri bir seviyede gittiğini söyledi. Atalay, enerjide yatırımın fizibil olması ve Avrupa normlara uygun olma­sı şartıyla fonlandığını belirtti.

Tarımda jeotermal potansiyeli yüksek
Termal alanlarda enerji üre­timi ya da seracılık için Roman­ya’da potansiyelin çok büyük ol­duğuna da değinen Atalay, olası bir tarım yatırımı için avantajla­rın da çok olduğuna değindi. Ata­lay, “Romanya’dan Avrupa’ya di­rekt sıfır gümrükle ihraç etme şansı var. Bakir termal arazile­ri Türk yatırımcıları tarafından alınması halinde şöyle bir avan­taj sağlanacak; Romanya hükü­meti 2 yıl önce büyük marketle­re yerlilik şartı getirdi. Bundan sonra aldığınız sebze-meyvenin %50’sini Rumen halkından al­mak zorundasınız dedi. Rumen­ler hazırlıksız yakalandı. Burada çok ciddi bir potansiyel ve reka­bet şansı var ” ifadelerini kullan­dı. Dijitalleşme için de projelerin başladığını bildiren Atalay, Diji­talizm Bakanlığı kurulduğunu, bütün müesseselerin ihaleye çık­maya başladığını ve AB’den ciddi fon gönderildiğini duyurdu.

Gümrükteki yeni uygulama bavul ticaretini vurdu
Romanya-Türkiye arasındaki iş hacmini artırmak için çalıştıkla­rını anlatan Romanya-Türkiye Ti­caret ve Sanayi Odası Başkanı Dr. Tamer Atalay, son dönemde yaşa­nan bir sıkıntıya da dikkat çekti. Atalay, “Türkiye ile Romanya ara­sında çalışan otobüs şirketleri var. Bu şirketler, Türk gümrüklerin­de sıkıntı yaşıyorlar. Günde 250 – 300 yolcu taşıyorlar ve Rumen halkını Türkiye’de alışveriş yap­maya getiriyorlar. Şimdi gümrük­lerde markalı ürüne Türkiye’den geçiş izni verilmiyor. Türkiye’de pek çok yerde markalı ürün satılı­yor” dedi. Yıla vurulduğunda ciddi bir alışveriş miktarından bahse­dilebileceğine de değinen Atalay, gümrüklerde yaşanan sorunun çö­zümü için destek istedi.

Türk ve Rumen heyetleri İstanbul’da buluştu
Türkiye-Romanya milli maçı vesilesiyle, Romanya-Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğündeki heyet İstanbul’da Bulls Yatırım yöneticileriyle bir araya geldi. Heyette; Romanya- Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Tamer Atalay, Romanya Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Ciprian-Constantin Șerban, Romanya’dan bürokratlar yer alırken, Bulls Yatırım tarafını Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Genel Müdür Murat Barışık ile üst düzey yöneticiler temsil etti.

“Ticarette yeni model stratejik ortaklık olmalı”
Bulls Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya, Türkiye ve Romanya ekonomilerinin yapısal benzerliklerine dikkat çekerek şu değerlendir-melerde bulundu: “Romanya ve Türkiye, 90’larda başlayan dışa açılmanın dinamizmini koruyan ancak sahip oldukları potansiyele henüz tam olarak ulaşamamış iki ekonomi.

Avrupa Birliği üyesi bir ülke olarak Romanya’nın Avrupa içindeki ticaret avantajları ile Türkiye’nin üretici ve ihracatçı rolü son derece uyumlu. Coğrafi yakınlık ve lojistik imkanların kolaylığı da yeni iş geliştirme açısından önemli bir avantaj. Nitekim bunun bir sonucu olarak Romanya’da 20 bine yakın Türk sermayeli şirket bulunuyor.” İki ülke arasındaki ticaret hacminin mevcut seviyesine de değinen Akkaya, mevcut modelin sınırlarına işaret etti: “Buna rağmen iki ülke arasındaki ticaret hacmi 10 milyar dolar seviyesinde sıkışmış durumda. Karşılıklı mal ticareti sınırlı ve her iki ülke de Avrupa Birliği için birer pazar konumunda. Mal ticaretini artırmaya yönelik çabalar ise arzu edilen sonucu vermedi” dedi.

Akkaya, çözümün ticaret modelinin dönüşümünden geçtiğini vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı: “Bu noktada önerimiz; iki ülke arasındaki ticari iş birliğini karşılıklı mal satışı üzerinden değil, stratejik ortak yatırımlar üzerinden geliştirmek. Enerji, tarım ve dijital teknoloji gibi alanlarda sermaye güçlerinin birleştirilmesi ve başarılı yatırımlar üzerinde ortaklıklar kurulması, ekonomik ilişkilere yeni bir dinamizm kazandıracaktır.”

“Romanya’daki yeni fırsatlara açığız”
Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Genel Müdürü Murat Barışık, Romanya’dan gelen heyeti ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını belirterek şunları söyledi: “Bulls Yatırım olarak en kısa sürede Romanya’da değerli dostlarımızı ziyaret edeceğiz. Yaklaşık 20 bin Türk şirketinin faaliyet gösterdiği bu pazarda biz de yer almak ve fırsatları değerlendirmek istiyoruz.” Barışık, şirket olarak sermaye yapısını güçlendirme ve kurumsallaşma çalışmalarına devam ettiklerini vurgularken, Türkiye ve Romanya arasındaki güçlü bağların ekonomik iş birliklerini daha da ileri taşıyacağını ifade etti.

4 milyar euroluk asansör yenileme fonu
Romanya-Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dr. Tamer Atalay, AB’nin 4 yıl içinde Romanya’ya 78 milyar euroluk fon desteği planının içinde birçok sektöre destek sağladığını aktarırken “teknik” hizmetlerde de fırsat olduğunu anlattı. Atalay, yılın ikinci yarısında Çavuşesku döneminden kalma eski asansörlerin yenilenmesi için fon sağlanacağını tüm belediyelerin “asansör ihalesine” çıkacağını da anlattı. Atalay, “Yaklaşık 4 milyar euroluk bir bütçe. Konya asansör üretim ve ihracatta bir numara ama Romanya’ya ihracat yok denilecek kadar az. Çıkan ihalelerle daha aktif olması lazım” diye konuştu.