Fon Krizinde Tarihi Dönüm Noktası: Fon Kanunu Resmî Gazete’de Yürürlüğe Girdi, 1 Milyon TL’ye Kadar Ara Ödeme Başlıyor

Türkiye’de yüz binlerce tasarruf sahibini ve sermaye piyasalarını yakından ilgilendiren fon krizinde beklenen en kritik hukuki aşama tamamlandı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına dair tarihi Fon Kanunu, Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.

Yeni yasal düzenleme ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gözetiminde yürütülecek tasfiye sürecinin tüm detayları netleşti. Fon pay sahiplerinin mağduriyetini gidermek amacıyla 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılması hükme bağlanırken, TEFAS işlem blokajında kalan katılımcılar da resmen hak sahibi kapsamına alındı.

1 Milyon TL’ye Kadar Ara Ödeme: Kim, Ne Kadar Nakit Alacak?

Resmî Gazete’de yayımlanan kanunun en can alıcı maddesini yatırımcılara yapılacak nakit ara ödemeler oluşturuyor. Kanun hükmüne göre, tasfiye bakiyesinden mahsup edilmek üzere iki kademeli bir ödeme planı uygulanacak:

• Net Yatırım Tutarı 1 Milyon TL’nin Altında Olanlar: Tasfiye kapsamındaki fonda net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında bulunan tüm tasarruf sahiplerine, hesaplanan tutarın tamamı kadar ara ödeme yapılabilecek.
• Net Yatırım Tutarı 1 Milyon TL ve Üzerinde Olanlar: 1 milyon liranın üzerinde bakiyesi bulunan hak sahiplerine ise ilk etapta tavan sınır olarak azami 1 milyon TL nakit ara ödeme aktarılacak. Kalan bakiye ise tasfiyenin nihai aşamasında dağıtılacak.

Fon pay sahiplerine aktarılacak ara ödeme tutarı, ara ödeme tarihinden bir önceki gün sonu itibarıyla Takasbank tarafından hesaplanan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak.

Tasfiye Süreci SPK Gözetiminde: Varlıkların Satışı ve Borsa Yasağı

Yürürlüğe giren kanuna göre fonların tasfiyesi tamamen Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) gözetim ve denetiminde, kurul tarafından yetkilendirilen tasfiye kuruluşları vasıtasıyla yürütülecektir. Kurul; sürecin aşamalarını, varlıkların nakde çevrilmesini, değerleme standartlarını ve nihai ödeme takvimini belirlemede tek yetkili kılınmıştır.

Piyasada panik satışlarını önlemek adına kritik bir güvenlik freni de devreye alındı. Borsada oluşan fiyatın gerçek değeri yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktireceği durumlarda; SPK toptan satış, hâkim ortağa satma hakkı veya özel işlem bildirimi yöntemlerini uygulayabilecek. Ayrıca tasfiye kapsamındaki varlıkları Borsa içinden veya dışından satın alan kurumsal yatırımcılara, bu varlıkları belirli bir süre Borsa’da satamayacaklarına dair geçici kısıtlamalar getirilebilecek.

TEFAS Blokajında Kalan Yatırımcılar Kapsama Alındı

Krizin patlak verdiği dönemde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden talimat vermiş ancak ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamayı durdurması nedeniyle parası havada kalan binlerce tasarruf sahibinin mağduriyeti de giderildi.

Kanun maddesine göre, 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş olmakla birlikte gerçekleşemeyen emirler sebebiyle “İşlem Blokaj Alt Hesabı”nda katılma payı bulunan tüm bireysel yatırımcılar, resmen fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamına dahil edildi. Böylece blokajdaki pay sahipleri de kanuni güvenceye kavuştu.

Enflasyon Koruması ve MKK Hesabı: TÜFE ve ÜFE Ortalaması

Eğer fon varlıklarının nakde çevrilmesinden elde edilen toplam nakit tutar alacakları karşılamaya yetmezse, adil bir geri ödeme dengesi kurulması amacıyla enflasyon endekslemesi devreye girecektir. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından yapılacak hesaplamada;

Yatırımcının fona fiilen yatırdığı ve fondan çektiği her bir nakit akışı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ile Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) oranlarının aritmetik ortalaması alınarak kıstelyevm (gün hesabı) usulüyle güncellenecektir. Böylece mağduriyetin uzadığı süreçte yatırımcının parası enflasyona karşı korunacaktır.

Piyasa Dolandırıcılarına ve Manipülatörlere Sıfır Tolerans

Kanunda dürüst tasarruf sahiplerini korurken kötü niyetli aktörleri tamamen tasfiye fonu dışına iten çok net bir kırmızı çizgi çekildi. Sermaye Piyasası Kanunu’nun “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali (içeriden öğrenenlerin ticareti)” ve “piyasa dolandırıcılığı” maddeleri kapsamında suç işlediği veya fonlarla iş birliği yaptığı SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara hiçbir şekilde ödeme yapılmayacaktır.