Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Tüm Hisseler
Borsa Haberleri
Blog
Takas Analizi
Para Girişi
Önerilen Hisseler
Bilanço
Halka Arz
Mesut Karakaş
“Hayatın sürprizleri karşısında sağlığını yitiren emekçilerimizin en büyük güvencesi olan malulen emeklilik hakkını; %60 iş gücü kaybı, 1800 gün prim formülü ve sık yapılan kritik hatalar eşliğinde adım adım inceliyoruz.”
Kimler Malulen Erken Emekli Olabilir? (%60 Kayıp ve 1800 Gün Şartı)
Kıymetli Borsa Ekranı okurlarım, bugünkü SGK Güncesi’nde sizlerden en çok gelen ve hayatın omuzlarınıza yüklediği ağır yükleri hafifletmeyi amaçlayan hayati bir konuyu, yani malulen erken emekliliği masaya yatırıyoruz. Çalışma hayatı boyunca dürüstçe ter döken ancak beklenmedik bir kaza veya ağır bir hastalıkla sarsılan vatandaşlarımız için sosyal devletin en önemli kalkanı malullük müessesesidir.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesine göre; çalışma gücünün veya meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği sağlık kurulu raporuyla tescillenen sigortalılarımız malulen emekli olabilirler. Bunun için temel iki şartımız vardır: Birincisi en az 10 yıllık sigortalılık süresi, ikincisi ise toplamda en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmasıdır. Tabii ki bu süreçte her detayı titizlikle incelemek gerekir.
Ağır Hastalıklarda 10 Yıl Şartı Aranmıyor
Sahada çalışırken en sık karşılaştığım sorulardan biri ‘Mesut Bey, 10 yılım henüz dolmadı ama çok ağır bir hastalığa yakalandım, ne olacak?’ şeklindedir. İşte tam bu noktada kanun koyucu vicdani bir istisna getirmiştir: Eğer sigortalı çalışanımız başkasının bakımına muhtaç derecede ağır engelli veya malul durumdaysa, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı tamamen aranmaz.
Bu durumda olan vatandaşlarımız için yalnızca 1800 gün prim bildirilmiş olması malulen emeklilik için kafidir. Kanser, organ nakli,ALS, ilerleyici nörolojik hastalıklar gibi ağır tablolarda bu istisna kuralı devreye girer ve hastamızın vakit kaybetmeden haklarına kavuşması sağlanır.
En Büyük Yanılgı: Malulen Emeklilik İle Engelli Emekliliği Arasındaki Fark
Gelelim sahada en çok yapılan, vatandaşlarımızın kafasını en çok karıştıran o kritik kurula ve en büyük hataya! Maluliyete sebep olan hastalığın veya engelliliğin ilk defa sigortalı çalışmaya başlanılan tarihten SONRA ortaya çıkmış olması şarttır. Eğer işe girmeden önce zaten %60 ve üzeri bir sağlık probleminiz veya engelliliğiniz varsa, siz ‘malulen’ değil, ‘engelli hakkıyla erken emeklilik’ şartlarına tabisiniz.
Bu iki kavramı birbirine karıştırmak, doğrudan ret cevabı almanıza ve zaman kaybına yol açar. İşe girmeden önce engeli bulunan vatandaşlarımız vergi indirimi belgesi alarak ya da doğrudan engelli sigortalılık süre/prim gün şartlarıyla (örneğin 15 yıl 3600 gün gibi kademeli tablolardan yararlanarak) yaş şartı aranmadan emekli olabilirler.
Okurlarımız Soruyor: Mesut Karakaş Cevaplıyor
Değerli okurum Ahmet Yılmaz soruyor: ‘Mesut Bey, 1800 günüm var, yakın zamanda ağır bir kalp ameliyatı geçirdim ve şeker hastalığına bağlı bazı organ kayıplarım oluştu. Malulen emekli olabilir miyim, maaşım ne zaman bağlanır?’ Sevgili Ahmet Bey, işe giriş tarihiniz ilk sigortalılık başlangıcınızdan sonra bu rahatsızlıklar nüksettiyse ve sağlık kurulu raporunda çalışma gücü kaybınız %60 ve üzerindeyse, 1800 gün şartını sağlıyorsunuz demektir. SGK İl Müdürlüğü’ne başvurup hastane sevkini beklemelisiniz. Heyet raporunuz Bölge Sağlık Kurulu’nca onaylandığı takdirde, takip eden aybaşından itibaren malullük maaşınız bağlanır.
Bir diğer okurumuz Fatma Demir soruyor: ‘Mesut Bey, işe girmeden önce çocukluktan kalma %65 işitme ve ortopedik engelim vardı. Malulen erken emekli olabilir miyim?’ Sevgili Fatma Hanım, sizin durumunuz biraz önce bahsettiğim kritik kurala giriyor. İşe girmeden önce mevcut olan engelliliğiniz nedeniyle ‘malulen’ emekli olamazsınız; ancak üzülmeyin, siz ‘Engelli Hakkıyla Erken Emeklilik’ kapsamındasınız. Bağlı bulunduğunuz vergi dairesinden ya da doğrudan il/ilçe SGK müdürlüğüne başvurarak engelli kadrosundan, yaş şartı aranmaksızın sigortalılık süresi ve prim gün şartlarını tamamlayarak emeklilik yol haritanızı çizebilirsiniz.
Adım Adım SGK Maluliyet Başvuru Rehberi
Vatandaşlarımızın sıklıkla düştüğü bir diğer hata ise elindeki özel hastane raporuyla doğrudan SGK’ya gidip ‘Ben malul oldum, maaş bağlayın’ demektir. Süreç böyle yürümez! İlk adım olarak ikametgâhınızın bulunduğu Sosyal Güvenlik İl veya İlçe Müdürlüğü’ne giderek ‘Maluliyet Tespiti’ için resmi dilekçe vermelisiniz.
SGK sizi kurumun belirlediği tam teşekküllü yetkili bir devlet veya üniversite hastanesine sevk eder. Hastane Sağlık Kurulu’nda muayene olur ve raporunuz çıkar. Ancak bu raporu SGK tek başına yeterli bulmaz; dosya Ankara’daki SGK Yüksek Sağlık Kurulu’na gider ve nihai karar orada verilir. Onay çıktığı an müjdeli haber kapınızdadır. Uyarı: Malulen emekli olan bir vatandaşımız yeniden sigortalı olarak çalışmaya başlarsa, ne yazık ki malullük aylığı kesilir; bu kuralı da aklınızdan çıkarmayın.
Siz de başta ‘Malulen erken emekli olabilir miyim?’, ‘İlk işe girişim şu tarih, ne zaman emekli olurum?’, ‘Kök maaşım kaç lira?’ gibi tüm sorularınızı bu yazının altındaki YORUM BÖLÜMÜne yazabilir veya ileti@borsaekrani.com adresine gönderebilirsiniz; köşemizde tek tek inceleyerek yanıtlamaya devam edeceğim.
Analiz: Sosyal güvenlik sistemimizde maluliyet tespiti, kişilerin hayatî haklarını koruyan en hassas ve bürokratik mekanizmalardan biridir. Sigortalılık başlangıç tarihi ile hastalık/engellilik başlangıç tarihinin kronolojisi, hak kaybı yaşanmaması adına kilit rol oynamaktadır. SGK Sağlık Kurulları’nın kriterleri, bireylerin mağduriyetini önlemek üzere tasarlanmış olmakla birlikte, yasal prosedürlerin (sevk zinciri, heyet süreçleri ve prim/yıl şartları) eksiksiz takip edilmesi sürecin en kritik başarısızlık veya başarı faktörüdür. Çalışanların haklarını bilinçli araması, sosyal güvenlik kalkanının en güçlü güvencesidir.
Borsa Ekranı Telegram Kanalı
Piyasalardaki son dakika gelişmelerini, canlı borsa verilerini ve güncel ekonomi analizlerini anında takip edin.
