Doğal Gaz Piyasasında Kritik Düzenleme: Referans Fiyat ve İşlem Limitleri Yeniden Belirlendi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, organize toptan doğal gaz satış piyasasında sistem dengesini korumak için referans fiyat hesaplama metodolojisini ve işlem limitlerini güncelledi.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), organize toptan doğal gaz satış piyasasında sistem dengesinin kusursuz işlemesi ve fiyat istikrarının sağlanması amacıyla teknik ve idari esaslarda kapsamlı değişikliklere gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni kararla birlikte günlük referans fiyat hesaplamasından Sürekli Ticaret Platformu işlem limitlerine kadar birçok kritik parametre yeniden şekillendirildi.

Günlük Referans Fiyatta Yüzde 50 Marj Sınırı Dönemi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hayata geçirilen yeni düzenlemelerle birlikte, doğal gaz günlük referans fiyatı (GRF) hesaplama metodolojisinde spekülatif dalgalanmaların önüne geçmek amacıyla yüzde 50’lik marj sınırı getirildi. Bu kapsamda, her ayın ilk gaz günü hariç tutulmak üzere, ilgili gaz günü için gerçekleşen eşleşmelerden, yayınlanmış son gaz gününe ait GRF’nin yüzde 50 altında ve yüzde 50 üstünde kalan işlemler referans fiyat hesaplamasına dahil edilmeyecek.

Söz konusu mekanizma sayesinde, piyasada meydana gelebilecek anormal fiyat sıçramalarının veya ani düşüşlerin genel ortalamayı manipüle etmesinin önüne geçilecek. İlgili gaz gününden bir gün önce saat 08.00 ile gaz gününü takip eden gün saat 08.00 arasında gerçekleşen işlemler, ilave dengeleyici işlemler dahil olmak üzere ağırlıklı ortalama fiyat hesabına katılacak ve hesaplanan resmi fiyat, takip eden gün saat 08.30’da kamuoyuna ilan edilecek.

Sürekli Ticaret Platformu’nda İşlem Hacimleri Sınırlandırıldı

Piyasanın en önemli işlem platformlarından biri olan Sürekli Ticaret Platformunda (STP) verilecek tekliflerin işlem hacimlerine ilişkin standartlar da güncellenen kurallar arasında yer aldı. Yapılan düzenlemeye göre, STP’de verilecek her bir teklif asgari 1000 standart metreküp olarak uygulanacak.

Bununla birlikte azami miktar ise her gaz günü için 12.00-14.05 saatleri arasındaki dönem hariç tutulmak üzere 500 bin standart metreküp ile sınırlandırıldı. Ayrıca iletim şirketinin STP’de gerçekleştireceği ilave dengeleyici işlemler sırasında, aynı yöndeki diğer teklifler belirlenen işlem saatinden 5 dakika önce başlayarak toplam 10 dakika süreyle pasife alınarak piyasa dengesi gözetilecek.

Piyasaya Erişim ve Teminat Yükümlülüklerinde Sıkı Takip

Yeni düzenleme sadece fiyatlama mekanizmalarını değil, aynı zamanda piyasa katılımcılarının yükümlülüklerini de sıkı denetim altına alıyor. Piyasa işletmecisinin, ödeme ve teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya mevzuata aykırı işlemlerin düzeltilmemesi gibi durumlarda katılımcıların piyasaya erişimini askıya alabilmesine ilişkin hükümleri baştan aşağı yenilendi.

Alınan bu kararların piyasa katılımcılarının erişiminin askıya alınması ile veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımına ilişkin hükümleri 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Diğer tüm teknik ve idari hükümler ise Resmi Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla resmen uygulamaya konuldu.

Analiz: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun doğal gaz organize toptan satış piyasasında hayata geçirdiği bu teknik ve idari revizyonlar, doğrudan hane halkı faturalarına yansımaktan ziyade toptan enerji ticaretinin şeffaflaşmasını ve istikrar kazanmasını hedeflemektedir. Günlük referans fiyat hesaplamalarında getirilen yüzde 50’lik marj sınırlandırması, olağan dışı piyasa dalgalanmalarının sanayi ve elektrik üretim maliyetleri üzerinden dolaylı olarak tüketiciye yansımasının önüne geçecektir. Şeffaf ve öngörülebilir bir piyasa yapısı, orta vadede enerji arz güvenliğini destekleyerek enflasyonist baskıları sınırlandıracaktır.

RESMİ KANAL

Borsa Ekranı Telegram Kanalı

Piyasalardaki son dakika gelişmelerini, canlı borsa verilerini ve güncel ekonomi analizlerini anında takip edin.

Telegram Kanalına Katıl Web Telegram ile Katıl