Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Tüm Hisseler
Borsa Haberleri
Blog
Takas Analizi
Para Girişi
Önerilen Hisseler
Bilanço
Soner Güneş
Uzun yıllardır küresel ekonomi için en büyük risk senaryolarından biri olarak görülen Hürmüz Boğazı’nın kapanması artık teorik bir ihtimal olmaktan çıktı. İran savaşının ardından boğazdan geçen tanker trafiği neredeyse tamamen durdu. İlk bakışta finans piyasaları bu gelişmeye sınırlı tepki vermiş gibi görünse de enerji uzmanları ve ekonomistler, etkilerin henüz tam hissedilmediğini ve küresel ekonomi için ciddi sonuçlar doğurabileceğini söylüyor.
Küresel ekonominin en korkulan senaryosu
Jeopolitik risk analizlerinde yıllardır dile getirilen en büyük kabuslardan biri, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıydı. Basra Körfezi’ni dünya piyasalarına bağlayan bu dar deniz geçidi, küresel enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak görülüyor. Ancak son gelişmelerle birlikte bu senaryo fiilen gerçekleşmiş durumda. Körfez’den çıkan petrol ve LNG tankerlerinin geçiş yaptığı boğazdan gemi trafiği neredeyse sıfıra indi. Buna rağmen küresel finans piyasalarının verdiği ilk tepki sınırlı kaldı. Bu durum bazı yatırımcıların şu soruyu sormasına neden oluyor: Acaba bu kriz beklenenden daha az mı zarar verecek? /*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i
Enerji piyasaları farklı bir tablo çiziyor
Enerji piyasalarını yakından takip eden uzmanlara göre bu değerlendirme oldukça yanıltıcı. Boğazın kapanmasının etkileri zaman içinde ortaya çıkacak ve küresel ekonomi için son derece sarsıcı olabilir. İlk etkilerden biri doğalgaz fiyatlarındaki hızlı yükseliş oldu. Bu gelişme, önümüzdeki aylarda küresel enflasyonun yeniden yükselmesine yol açabilecek bir sinyal olarak görülüyor. Uzun yıllar boyunca birçok ülke, özellikle de Avrupa ülkeleri, Katar’ın en güvenilir LNG tedarikçilerinden biri olduğunu varsaymıştı. Ancak mevcut durumda: /*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i
Asya için büyük enerji krizi riski
Kriz özellikle Asya ülkeleri için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Başta şu ülkeler olmak üzere birçok Asya ekonomisi LNG’ye büyük ölçüde bağımlı: Bu ülkelerin çoğunun doğalgaz stokları sınırlı. Bu nedenle önümüzdeki aylarda enerji arzını garanti altına almak için küresel LNG piyasasında agresif alımlar yapmaları bekleniyor. Bu durum: Avrupa zaten Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından boru hattı gazı arzındaki düşüşü LNG ile telafi etmeye çalışıyordu. Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması bu dengeyi ciddi biçimde bozabilir.
Körfez üretimi küresel ekonomi için kritik
Sorun yalnızca doğalgazla sınırlı değil. Körfez bölgesi dünya ekonomisi için hayati öneme sahip birçok ürünün üretiminde merkezi rol oynuyor. Örneğin: Helyum olmadan: Sülfürik asit ise: kritik bir kimyasal olarak kullanılıyor. Dolayısıyla Körfez’deki üretimin aksaması yalnızca enerji piyasalarını değil, çok sayıda sanayi sektörünü de etkileyebilir.
Petrol üreticileri için büyük lojistik kriz
Boğazın kapanmasının en ağır etkisi ise Körfez ülkelerinin kendisinde hissedilebilir. Teorik olarak bazı ülkeler petrolü boru hatlarıyla Körfez dışına taşıyabilir. Ancak mevcut boru hattı kapasitesi son derece sınırlı. Bu nedenle: gibi ülkelerin ürettiği petrolün büyük bölümü tankerlerle taşınmak zorunda. Tankerlerin geçemediği bir ortamda petrolün sevkiyatı neredeyse imkansız hale geliyor.
Petrol sahaları kapanabilir
Bu durum kısa sürede yeni bir kriz yaratabilir. Körfez ülkelerinin petrol depolama kapasitesi sınırlı. Depolar dolduğunda iki seçenek ortaya çıkıyor: Ancak petrol sahalarının aniden kapatılması teknik olarak riskli bir işlem ve bazı sahalar kalıcı zarar görebilir.
Körfez ekonomileri için başka riskler de var
Körfez ekonomileri büyük ölçüde göçmen işgücüne dayanıyor. Bölgedeki milyonlarca yabancı çalışan, uzun süreli bir savaş veya bombardıman riski altında kalmak istemeyebilir. Bu durumda göçmenlerin ülkeden ayrılması:
Küresel ekonomi için tehlikeli bir dönem
Tüm bu gelişmeler küresel ekonomi için ciddi bir belirsizlik yaratıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalma süresi uzadıkça: Bu nedenle birçok ekonomist boğazın uzun süre kapalı kalmasının dünya ekonomisi için büyük bir risk oluşturduğunu vurguluyor. Sonuç olarak uzmanlara göre tek umut, Hürmüz Boğazı’nın kısa süre içinde yeniden açılması. Çünkü boğazın kapalı kaldığı her gün, küresel ekonomi için kabusa dönüşme ihtimali daha da büyüyor. Sky News, Ed Conway Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
