IEA’dan krize karşı tasarruf çağrısı: Evden çalışın, daha az uçun, yavaş araç kullanın

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), İran merkezli gerilimlerin küresel enerji piyasalarında yarattığı sarsıntıya karşı dikkat çeken bir uyarıda bulundu. Ajans, petrol piyasasında yaşanan arz şokunun tarihsel boyutlara ulaştığını belirterek yalnızca üretim artırmanın yeterli olmayacağını açıkladı. Petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasıyla birlikte, krizin doğrudan tüketici davranışlarıyla da yönetilmesi gerektiği vurgulandı.

Evden çalışma ve daha az tüketim çağrısı
IEA, enerji talebini azaltmak için bireysel düzeyde alınabilecek önlemleri sıraladı. Buna göre; IEA, bu adımların enerji güvenliğini artırarak tüketiciler üzerindeki mali baskıyı azaltabileceğini belirtti.

Hürmüz Boğazı krizin merkezinde
Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler krizin boyutunu büyüttü. İran’ın petrol tankerlerine yönelik saldırıları nedeniyle bu kritik geçiş hattı fiilen kapanırken, bölgedeki enerji akışı ciddi şekilde sekteye uğradı. Ayrıca İran’ın Katar’daki dev LNG tesisini hedef alması, doğalgaz piyasasında da sert dalgalanmalara yol açtı.

400 milyon varillik müdahale yetmeyebilir
IEA üyesi ülkeler krizi hafifletmek için piyasaya 400 milyon varil petrol sürme kararı aldı. ABD ise Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları gevşetti. Ancak ajans, arz taraflı bu adımların tek başına yeterli olmayacağını açıkça ifade etti.

Ülkeler farklı yollar izliyor
IEA’nın önerileri bağlayıcı olmasa da bazı ülkeler harekete geçti. Pakistan ve Filipinler kamu çalışanları için dört günlük çalışma modeline geçerken, Tayland ve Vietnam uzaktan çalışmayı teşvik ediyor. Buna karşılık İtalya, akaryakıt vergilerini yüzde 20 düşürerek tüketiciyi korumayı tercih etti. Ancak bu adımın tüketimi artırabileceği yönünde eleştiriler de yükseldi.

1970’lerin enerji krizine benzetildi
Uzmanlar, IEA’nın çağrısını 1970’lerdeki petrol krizine benzetiyor. O dönemde ABD ve İngiltere hız limitlerini düşürerek yakıt tasarrufu sağlamaya çalışmıştı. IEA ise bu kez çok daha geniş kapsamlı bir tüketim azaltma stratejisi öneriyor.