Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Tüm Hisseler
Borsa Haberleri
Blog
Takas Analizi
Para Girişi
Önerilen Hisseler
Bilanço
Halka Arz
Soner Güneş
ABD ile İran arasında Pakistan’da yeniden başlayacağı açıklanan görüşmeler, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik ve karşılıklı sert mesajlar petrol piyasasında odak noktası oldu. Tarafların hafta sonu verdiği çelişkili açıklamalar, yeni haftada petrol fiyatlarının sert hareketlerle açılabileceği beklentisini güçlendirdi.
Küresel enerji piyasaları yeni haftaya yüksek tansiyonla giriyor. ABD, İran ve İsrail hattında devam eden jeopolitik gerilim, özellikle dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerinden fiyatlanıyor. Hafta sonu gelen açıklamalar, pazartesi günü petrol fiyatlarında yönün ne olacağına ilişkin belirsizliği artırdı.
ABD ve İsrail’in askeri kapasite açısından İran karşısında üstünlüğü tartışılmaz görülse de, İran’ın elindeki en önemli kozun Hürmüz Boğazı olduğu değerlendiriliyor. Çünkü boğazın tamamen kapatılması için büyük çaplı askeri harekâttan ziyade, sınırlı tehdit unsurları ve güvenlik riskleri bile gemi trafiğini durma noktasına getirebiliyor. Bu durum, İran’ın enerji piyasaları üzerindeki etkisini artırıyor.
Pakistan görüşmeleri yeniden gündemde
Geçtiğimiz hafta Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılan ilk tur görüşmelerden somut sonuç çıkmamıştı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, ABD heyetinin pazartesi günü yeniden Pakistan’a gideceğini açıkladı. Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda müzakerelerin devam edeceğini belirtirken, İran’a yönelik sert uyarılarda da bulundu.
İran cephesinden ise hem müzakere hem de hazırlık mesajı geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bağher Ghalibaf, görüşmelerin sürdüğünü ancak İran silahlı kuvvetlerinin olası bir çatışmaya hazır olduğunu söyledi. Ghalibaf ayrıca, ABD ablukayı kaldırmazsa Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yeniden kısıtlanabileceğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı piyasaların merkezinde
Dünya ham petrol arzının yaklaşık beşte biri normal şartlarda Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu nedenle boğazda yaşanacak her gelişme sadece bölgesel değil, küresel ölçekte fiyat etkisi yaratıyor. Son günlerde bazı tankerlerin geri dönmesi, gemilere ateş açıldığına ilişkin haberler ve deniz taşımacılığındaki belirsizlik, arz güvenliği endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Reuters’a yansıyan bilgilere göre, en az iki gemi geçiş denemesi sırasında ateş altında kaldı. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları merkezi de İran Devrim Muhafızları’na ait botların bir tankere ateş açtığını duyurdu. Bu gelişmeler, sigorta maliyetleri ve navlun fiyatları açısından da risk oluşturuyor.
Petrol fiyatlarında psikolojik savaş
Piyasalarda dikkat çeken bir diğer unsur ise tarafların açıklamalarla fiyat beklentilerini yönetmeye çalışması. İran’dan gelen “anlaşma sağlanamadı” ve “boğaz yeniden kapanabilir” mesajlarının petrolü yukarı yönlü desteklemeyi amaçladığı yorumları yapılırken, Trump’ın “görüşmeler devam ediyor” açıklamalarının ise fiyatları baskılamayı hedeflediği değerlendiriliyor.
Nitekim cuma günü petrol fiyatları, bölgede arzın yeniden başlayabileceği beklentisiyle yüzde 10’dan fazla gerileyerek varil başına 90 doların altına indi. Ancak pazartesi günü açılışta jeopolitik haber akışına bağlı olarak sert fiyat boşlukları oluşabileceği belirtiliyor.
Nükleer dosya da masada
Görüşmelerin sadece enerji güvenliğiyle sınırlı olmadığı, İran’ın nükleer programının da pazarlığın ana başlıklarından biri olduğu görülüyor. Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu teslim etmeyi kabul ettiğini savunurken, İranlı yetkililer bu iddiayı reddetti. İran tarafı, nükleer haklarından vazgeçmeyeceklerini ve zenginleştirilmiş materyalin ABD’ye gönderilmeyeceğini açıkladı.
Piyasalar neyi izleyecek?
Analistlere göre yeni haftada üç temel başlık öne çıkacak:
- Pakistan’daki görüşmelerden somut sonuç çıkıp çıkmayacağı
- Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin normalleşip normalleşmeyeceği
- Petrol fiyatlarının jeopolitik risk primiyle mi yoksa diplomasi beklentisiyle mi hareket edeceği
Sonuç olarak, enerji piyasaları için pazartesi günü yalnızca yeni bir işlem günü değil, aynı zamanda küresel risk iştahının da test edileceği kritik bir eşik olacak.
