Analiz- Günlük Bülten (A1 Capital)

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakerelerde “büyük ilerleme” sağlandığını açıklaması ve Hürmüz Boğazı’na yönelik “Özgürlük Projesi” operasyonunu geçici olarak durdurduklarını duyurması, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Trump’ın açıklamaları sonrası hisse senedi piyasalarında yükseliş görülürken, petrol fiyatlarında sert geri çekilme yaşandı ve dolar küresel çapta değer kaybetti. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın fiilen devam ettiği belirtiliyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun hafta başında Körfez’de mahsur kalan tankerlerin tahliyesine yönelik çalışmaları özetlemesinin ardından, Trump yönetimi İran’ın boğazdaki trafiği kontrol etmesine izin verilmeyeceğini vurgulamıştı. Buna karşın Trump’ın son açıklaması, tansiyonun geçici de olsa düşebileceği beklentisini güçlendirdi.

Piyasalarda bu gelişmelerin etkisi belirgin şekilde hissedildi. Dolar endeksi üç günlük yükseliş serisini sonlandırarak yüzde 0,1 düşüşle 98,236 seviyesine gerilerken, euro yüzde 0,3 yükselişle 1,1724 dolara çıktı. ABD 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,424 seviyesinde yatay seyretti.

Petrol fiyatlarında sert düşüş dikkat çekti. Brent petrolün varil fiyatı, önceki seansta yaşanan yüzde 4’lük kaybın ardından bu sabah da yüzde 1,7 düşerek 107,98 dolara geriledi. ABD tipi ham petrol (WTI) ise yüzde 1,8 düşüşle 100,44 dolardan işlem gördü. Öte yandan Amerikan Petrol Enstitüsü verilerine göre, ABD ham petrol stokları son haftada 8,1 milyon varil azaldı. Benzin stokları 6,1 milyon varil, distile yakıt stokları ise 4,6 milyon varil geriledi.

ABD’de benzin fiyatlarının galon başına 4,50 dolar seviyesini aşması ise siyasi riskleri artırıyor. GasBuddy verilerine göre, bu seviye Temmuz 2022’den bu yana ilk kez görüldü. Yükselen enerji maliyetlerinin, yaklaşan ara seçimler öncesinde Trump yönetimi açısından baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Asya piyasalarında ise teknoloji hisseleri öncülüğünde güçlü yükselişler görüldü. MSCI Japonya hariç Asya-Pasifik Endeksi yüzde 2,3 yükselerek tarihi zirvesini yenilerken, Güney Kore Kospi Endeksi yüzde 5,1 prim yaptı. Yapay zeka yatırımlarının sürmesiyle yarı iletken, teknoloji donanımı ve sanayi hisselerine yönelik ilginin devam ettiği belirtildi. ABD’de S&P 500 endeksi yüzde 0,8, Nasdaq endeksi ise yüzde 1 yükseldi.

Altın fiyatları da doların zayıflamasıyla yükselişe geçti. Spot altının ons fiyatı yüzde 2 artışla 4.647 dolara çıkarken, vadeli işlemlerde ons altın 4.658 doları gördü. Gümüş, platin ve paladyum fiyatlarında da güçlü yükselişler kaydedildi.

Yurt içinde ise AK Parti’nin Meclis’e sunduğu yeni ekonomi paketi dikkat çekti. Teklifte “varlık barışı” uygulamasının genişletilmesi öngörülüyor. Buna göre son üç yılda Türkiye’de vergi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin, yurt dışındaki döviz, altın ve menkul varlıklarını 31 Temmuz 2027’ye kadar Türkiye’ye getirmeleri halinde 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulması planlanıyor.

Tasarı ayrıca ihracatçı şirketlere yönelik kurumlar vergisi indirimleri içeriyor. Doğrudan ihracat yapan üretici şirketlerin kurumlar vergisi oranının yüzde 25’ten yüzde 9’a düşürülmesi, diğer ihracatçılar için ise verginin yüzde 11’e indirilmesi hedefleniyor. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumların vergi avantajlarının da artırılması planlanıyor.

Öte yandan kamu alacaklarına yönelik taksit süresinin 36 aydan 72 aya çıkarılması ve teminatsız ertelenebilecek borç limitinin 1 milyon liraya yükseltilmesi öngörülüyor. Ayrıca nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerine yönelik yeni vergi istisnaları getirilmesi planlanıyor.

Günün öne çıkan gelişmeleri arasında Goldman Sachs’ın TCMB’nin politika faizini 2026’nın dördüncü çeyreğine kadar sabit tutacağı yönündeki tahmini de yer aldı. Goldman analistleri, faiz indirim sürecinin yeniden başlamasının büyük ölçüde Körfez’deki gelişmeler ve enerji fiyatlarının seyrine bağlı olacağını belirtti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise eşel mobil sistemi sayesinde akaryakıt fiyatlarındaki artışın vatandaşa sınırlı yansıtıldığını ifade etti. Şimşek, “Eşel mobil sistemi olmasaydı mazotun litre fiyatı 89,4 lira, benzinin litre fiyatı ise 79 lira olacaktı” dedi.

Çin tarafında ise hizmet sektörü PMI verisi Nisan ayında 52,6’ya yükselerek büyümenin sürdüğüne işaret etti. Çin Ticaret Bakanlığı ayrıca, ABD’nin İran petrolü nedeniyle bazı Çinli rafinerilere yönelik yaptırımlarına karşı şirketlere “uymayın” talimatı verdi.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde da Orta Doğu’daki savaşın enerji güvenliği açısından Avrupa için ciddi bir uyarı olduğunu belirterek, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması çağrısında bulundu.