Hürmüz Boğazı’nda İlk Petrol Geçişleri

ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nda ticari hareketlilik yeniden başladı. Suudi Arabistan’dan 2 milyon varil ham petrol taşıyan bir tanker ile İran’dan petrol ürünü yükleyen bir tanker boğazdan güvenli şekilde geçiş yaptı.

ABD ile İran arasında sağlanan 14 maddelik mutabakat sonrasında gözler, savaş nedeniyle ticari gemi trafiğinin büyük ölçüde durduğu Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Anlaşma kapsamında İran’ın, ticari gemilerin İran Körfezi ile Umman Denizi arasındaki geçişlerini 60 gün boyunca ücretsiz ve güvenli şekilde gerçekleştirebilmeleri için gerekli düzenlemeleri yapacağı belirtilmişti.

Veri analitik şirketi Kpler’in verilerine göre, Suudi Arabistan’dan 2 milyon varil ham petrol yükleyen Awtad isimli tanker, bugün Hürmüz Boğazı’nı geçerek Körfez’den ayrıldı. Tankerin taşıdığı petrolü Güney Kore’ye ulaştırması bekleniyor.

İran’ın İmam Bender Humeyni Limanı’ndan yaklaşık 27 bin 500 varil petrol ürünü yükleyen Viraj isimli tanker de Hürmüz Boğazı’ndan geçerek Birleşik Arap Emirlikleri yönüne ilerledi.

Ayrıca, Suudi Arabistan ham petrolü taşıdığı değerlendirilen Shaden ve Jaham adlı tankerlerin de otomatik tanımlama sistemlerini kapatarak Hürmüz Boğazı’nı geçtiği tahmin ediliyor. Söz konusu gemilerin şu anda Umman Denizi açıklarında bulunduğu belirtiliyor.

ABD/İsrail-İran savaşı öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 130 ticari gemi geçerken, çatışmaların başlamasıyla bu sayı yüzde 90’dan fazla geriledi. Yapılan hesaplamalara göre savaşın 100 günü boyunca boğazdan yaklaşık 1.000 ticari gemi geçti ve günlük ortalama geçiş sayısı 10 seviyesinde kaldı.

Bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı kullanan birçok ticari geminin, İran kara suları üzerinden belirlenen rotaları tercih ettiği veya geçiş sırasında otomatik tanımlama sistemlerini kapattığı ifade ediliyor.

ABD ile İran arasındaki mutabakatın ardından gerçekleşen bu geçişler, küresel enerji piyasaları açısından Hürmüz Boğazı’nda normalleşmenin ilk işaretleri olarak değerlendiriliyor.