Yapay zeka veri merkezlerinden gelen talep ve jeopolitik riskler, yılın ilk yarısında baz metaller bakır ve alüminyum fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.
Emtia piyasasında yılın ilk yarısında öne çıkan baz metaller bakır ve alüminyum oldu. Teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarını artırması ve ABD/İsrail-İran Savaşı’ndan kaynaklı arz endişeleri, bu metallerin fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Bakırın libresi 6,67 dolara ulaşarak rekor kırarken, alüminyum fiyatları ise 4 yılın zirvesini test etti.
Bakırda Yükselişin Nedenleri:
- Yapay Zeka Talebi: Yapay zeka veri merkezlerinden gelen yoğun talep, küresel bakır arza yönelik sıkıntılarla birleşince fiyatları destekledi.
- Jeopolitik Riskler: Orta Doğu’daki gerginlikler ve Hürmüz Boğazı kaynaklı kükürt tedarik sorunları, bakır üretimini olumsuz etkiledi. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki bakır üretim hatları, sülfürik asit için kükürde bağımlı.
- Yenilenebilir Enerji: Petrol tedarikindeki bozulmaların yenilenebilir enerjiye ilgiyi artırması, bakır talebini yükseltti.
- Üretim Kısıtlamaları: Dünyanın en büyük üreticisi Şili’de yaşanan üretim düşüşleri ve Freeport şirketinin Endonezya’daki Grasberg madeninde yaşanan sorunlar, arz endişelerini körükledi.
Bakırın libresi ocak ayında yüzde 5, şubat ayında yüzde 1,2 artış kaydetti. Orta Doğu’daki savaşın başlamasının ardından mart ayında yüzde 6 azalsa da, nisan ayında yüzde 6 ve mayıs ayında yüzde 6,8 değer kazanarak kayıplarını telafi etti. 2 Haziran’da 6,67 dolarla rekor kıran bakırın libresi, haziran ayını yüzde 2,8 düşüşle tamamlamasına rağmen yılın ilk yarısında toplamda yüzde 9,8 artışla 6,09 dolardan kapattı.
Alüminyum Piyasasında Hareketlilik:
- Jeopolitik Riskler: ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı arz endişeleri alüminyum fiyatlarını sert yükseltti. Hürmüz Boğazı’nın kapanması riski, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) yıllık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretimini ve ihracatını tehdit etti. BAE merkezli Emirates Global Aluminium’a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin saldırılarda zarar görmesi de arz endişelerini artırdı.
- Enerji Maliyetleri: Alüminyum üretim maliyetinin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturan elektrik maliyetlerindeki artış, fiyatları yukarı çekti.
- Çin’in Üretim Kısıtlamaları: Dünyanın en büyük alüminyum üreticisi Çin’in üretimde üst sınır getirmiş olması, talebin artması durumunda arzı kısıtlayarak fiyatları destekledi.
Londra Metal Borsası’nda işlem gören alüminyumun ton başına fiyatı ocak ayında yüzde 5 artarak 3 bin 144 dolara çıktı. Martta yüzde 10,4, mayısta yüzde 5,5 artışlarla yükselişini sürdürdü ve 2 Haziran’da 3 bin 787 dolarla 4 yılın en yüksek seviyesini gördü. Ancak, ABD ve İran arasında imzalanan barış anlaşması sonrası haziran ayında yüzde 15,8 azalarak 3 bin 88,5 dolardan kapandı. Bu düşüşe rağmen alüminyum, yılın ilk yarısında toplamda yüzde 3 değer kazandı.
Analiz: Finansal hizmetler şirketi Capital.com Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, bakırdaki yükselişin ana nedeninin yapay zeka yatırımlarındaki patlama olduğunu belirtti. Rodda, özellikle veri merkezlerinin inşasından kaynaklı talebin piyasada ciddi bir sıkışıklığa yol açtığını vurguladı. ABD ticaret politikalarının ve doların değer kaybetmesinin de bakır fiyatlarını farklı dönemlerde etkilediğini ifade eden Rodda, “Günün sonunda mesele, yapay zeka ve arz dengesinde bitiyor. Bu durum da bize fiyatların güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edebileceğini düşündürüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Soner Güneş
















































































































