Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Tüm Hisseler
Borsa Haberleri
Blog
Takas Analizi
Para Girişi
Önerilen Hisseler
Bilanço
Soner Güneş
ABD–İran hattında fiili çatışmaya dönüşen gerilim küresel risk algısını bozarken, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler enerji fiyatlarını yukarı taşıdı. Artan jeopolitik riskler ve enflasyon belirsizliği gölgesinde BIST100’de satıcılı açılış bekleniyor.
Jeopolitik Gerilim ve Enerji Şoku Riski
Hafta sonu ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, İsrail’in de sürece dahil olmasıyla çatışma boyutuna taşındı. Karşılıklı saldırılar sonrası gözler, küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Boğazın kapatıldığına yönelik haberlerin doğrulanması halinde küresel enerji piyasalarında ani ve sert fiyat hareketleri görülebileceği belirtiliyor.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’si (günlük 18–20 milyon varil) Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu hattaki risk primi dahi petrol fiyatlarını hızlı şekilde yukarı taşıyabiliyor. Nitekim Brent petrol fiyatı %7’ye yakın artışla 78 dolar seviyelerine yükseldi. Benzer bir gerilim 2019 yılında yaşanmış ve petrol fiyatları kısa sürede %15 artmıştı.
Boğazın uzun süre kapalı kalması halinde Brent petrolde %10–15 bandında ek yükselişler gündeme gelebilir. Türkiye’nin enerji ithalatçısı konumu dikkate alındığında, petrol fiyatlarındaki artışın:
- Akaryakıt fiyatlarına
- Doğalgaz ve elektrik maliyetlerine
- Üretim maliyetleri üzerinden ÜFE ve TÜFE’ye
yukarı yönlü baskı oluşturması bekleniyor.
Merkez Bankası çalışmalarına göre petrol fiyatlarındaki her %10’luk artış, yıllık enflasyonu 1,2–1,3 puan yukarı itebiliyor. Ayrıca enerji maliyetlerindeki artışın cari açığı genişletici etkisi bulunuyor.
Şubat Enflasyonu: Beklentiler ve Riskler
Modellemeye göre Şubat ayında aylık %2,50 civarında enflasyon beklenirken, piyasa beklentisinin daha yukarı yönlü şekillendiği görülüyor. Ramazan ve bayram dönemi, özellikle gıda ve hizmet talebinde mevsimsel ancak belirgin fiyat artışları yaratabiliyor.
Bu dönemde:
- Et, tavuk, bakliyat ve temel gıda ürünlerinde talep artışı
- Bayram öncesi giyim, şekerleme ve ulaşım harcamalarında yoğunlaşma
- Arzın kısa vadede talebe yetişememesi
fiyat geçişkenliğini hızlandırıyor.
Gıda grubunun TÜFE sepetindeki yüksek ağırlığı nedeniyle bu kalemdeki artışlar manşet enflasyonu doğrudan yukarı çekiyor. Yıl sonu enflasyon beklentisi %24,7 seviyesinde korunurken, savaşın uzaması ve yüksek gelen Ocak–Şubat verileri Merkez Bankası’nın politika alanını daraltabilir.
Mart ayındaki PPK toplantısında faiz indirimi beklentileri 50 baz puana kadar gerilemiş durumda. Jeopolitik risklerin sürmesi halinde Merkez Bankası’nın faiz indirimine ara vermesi ana senaryo olarak öne çıkıyor.
TCMB’den Örtülü Sıkılaşma Mesajı
Küresel risk algısındaki bozulma sonrası Türkiye’de regülatörler piyasa istikrarını destekleyici adımlar attı. TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihalelerine ara vermesi, piyasaya sağlanan görece düşük maliyetli fonlama kanalını sınırlandırıyor.
Bu adım:
- TL likiditesini daraltıcı,
- Bankaların fonlama maliyetini artırıcı,
- Döviz talebini sınırlayıcı
bir etki yaratıyor. Resmi politika faizi artırılmamış olsa da, fiili faizlerde yukarı yönlü hareket oluşabileceği için bu hamle “örtülü faiz artışı” olarak değerlendiriliyor.
TCMB ayrıca 2026 yılı enflasyon hedef aralığını %13–19’dan %15–21’e revize etmişti. Revizyonda gıda fiyatları, ithal girdi maliyetleri ve sepet değişimi etkili oldu.
İstanbul Enflasyonu ve Piyasa Etkisi
İstanbul Ticaret Odası verilerine göre Şubat ayında İstanbul’da perakende fiyatlar aylık %3,85 artarken, yıllık artış %37,88’e ulaştı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık artış %6,87 oldu.
Son dönemde İstanbul enflasyonu ile manşet enflasyonun yakın seyretmesi, fiyat baskılarının ülke geneline yayıldığına işaret ediyor. Bu tablo, %2,50 beklentisinin üzerinde bir TÜFE verisi gelme ihtimalini güçlendiriyor. %3 ve üzeri aylık enflasyon, piyasalarda baskıyı artırabilir.
Gıda Perakende Sektörü Pozitif Ayrışabilir
Yüksek enflasyon ve artan talep, özellikle güçlü tedarik zincirine sahip gıda perakendecileri açısından kısa vadede destekleyici olabilir. Ramazan ve bayram döneminde artan tüketim:
- Ciro büyümesini hızlandırabilir,
- Stok devir hızını artırabilir,
- Fiyat geçişkenliği sayesinde brüt marjların korunmasını sağlayabilir.
Bu kapsamda, yüksek enflasyon açıklanması halinde fiyat artışlarının şirket kârlılıklarına olumlu yansıyabileceği algısı gıda perakende sektörünü pozitif ayrıştırabilir.
BIST100’de Beklenti
Artan jeopolitik riskler ve enflasyon belirsizliği çerçevesinde BIST100 endeksinde satıcılı açılış bekleniyor. Küresel oynaklığın yüksek seyretmesi nedeniyle kısa vadede temkinli duruş ve risk yönetiminin ön planda tutulması gerektiği değerlendiriliyor.
