Fitch: ABD’nin Grönland Hamlesi Avrupa’da Jeopolitik Riskleri Tırmandırıyor

Fitch Ratings, ABD’nin Grönland konusunda Avrupalı müttefiklerine yönelik gümrük vergisi tehdidinin Avrupa ekonomisi ve güvenliği üzerinde baskı yarattığını, büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini ve savunma harcamalarını artırabileceğini açıkladı.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD’nin Grönland ile ilgili olarak Avrupalı müttefiklerine gümrük vergisi uygulama tehdidinin, Avrupa’daki jeopolitik riskleri artırdığına dikkat çekti.

Fitch tarafından yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka ve 7 Avrupa ülkesine yönelik olarak 1 Şubat’tan itibaren yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran’da ise bu oranın yüzde 25’e çıkarılacağını duyurduğu hatırlatıldı. Söz konusu tarifelerin, Grönland’ın satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalmasının planlandığı belirtildi.

Açıklamada, Avrupa Birliği’nin (AB) resmi tepkisinin temkinli olduğuna işaret edilerek, Avrupalı liderlerin hem ABD ile bir misilleme sarmalına girmekten hem de Washington’un Avrupa savunmasına yönelik taahhütlerinin daha da zayıflamasından kaçınmak istediği ifade edildi. Buna karşın bazı Avrupalı liderlerin, Trump yönetiminin bu adımını “sınırı aşan” bir hamle olarak değerlendirdiği aktarıldı.

Fitch, ABD’nin söz konusu tarifeleri gerçekten uygulayıp uygulamayacağının belirsizliğini koruduğunu vurgularken, tarifelerin hayata geçirilmesi durumunda Amerikalı tüketiciler için fiyat artışlarına yol açmasının muhtemel olduğunu belirtti.

Yüzde 10’luk tarifenin ekonomik etkisinin ülkelerin ABD ile olan ticaret bağımlılığına göre değişeceği kaydedilen açıklamada, bu oranın 2027 sonuna kadar Avrupa’nın gayrisafi yurt içi hasılasını (GSYH) Fitch’in temel senaryosuna kıyasla yaklaşık yüzde 0,5 azaltabileceği ifade edildi. Tarifenin yüzde 25’e çıkarılması halinde ise bu etkinin iki katına çıkabileceği bildirildi.

AB’nin Tepkisi Şimdilik Sınırlı Kalabilir

Açıklamada, ABD tarifeleri uygulasa bile mevcut güvenlik kaygıları nedeniyle AB’nin kısa vadede sınırlı bir karşılık vermesinin beklendiği belirtildi. AB’nin Mayıs 2025’te hazırladığı ve ABD’den yapılacak 95 milyar avroluk ithalatı hedef alan önlemleri devreye almayı tartıştığına dikkat çekilirken, şartların değişmesi halinde daha sert bir Avrupa tepkisinin de mümkün olduğu vurgulandı.

Fitch, ticaret ve büyüme üzerindeki olumsuz etkilerin ötesinde, transatlantik gerilimlerin ülkelerin kredi notları açısından en büyük riskinin NATO’nun sürdürülebilirliği ve kolektif savunma taahhüdünün güvenilirliğinin zayıflaması olduğunu ifade etti. Bu durumun, özellikle Rusya kaynaklı jeopolitik gerilimleri daha olası hale getirebileceği kaydedildi.

Savunma Harcamaları Artabilir

Açıklamada, Grönland’ın olası kaybının Danimarka’nın kredi notu üzerindeki etkisinin, güçlü kamu maliyesi ve kamu borcunun GSYH’ye oranının yüzde 30’un altında olması nedeniyle sınırlı kalacağı belirtildi. Ancak ülkenin, ikinci tur siyasi ve jeostratejik etkilerden etkilenebileceği uyarısında bulunuldu.

ABD ile yaşanan gerilimlerin, Avrupa genelinde savunma harcamalarını artırma baskısını güçlendireceği ifade edilerek, Doğu ve Kuzey Avrupa ülkeleri ile Almanya’nın savunma bütçelerini halihazırda daha hızlı artırdığı hatırlatıldı. Son gelişmelerin bu süreci hızlandırabileceği, doğrudan jeopolitik tehditlerle daha az karşı karşıya olan Avrupa ülkelerinde ise savunma harcamalarındaki artışın daha yavaş olabileceği değerlendirildi.