Musk’ı Tesla’da Tutacak Trilyon Dolarlık Teşvik

Tesla hissedarları, Elon Musk’ın şirkete odağını sürdürmesi için piyasa değeri ve operasyonel hedeflere bağlı, toplamda 1 trilyon dolara ulaşabilecek yeni bir ödeme paketini onayladı. Ancak uzmanlar, bu teşvikin Musk’ı Tesla’ya bağlamaya yetmeyebileceği görüşünde.

Elon Musk’ın Tesla’ya odaklanmaya devam etmesi için güçlü bir mali teşvik hâlâ masada. Geçen yılın sonlarında hissedarlar, Tesla’nın önümüzdeki on yılda piyasa değeri artışı ve operasyonel başarılar gibi belirli kilometre taşlarına ulaşması halinde 12 dilimde ödenecek ve toplamı 1 trilyon dolara kadar çıkabilecek yeni bir ödeme paketine onay verdi.

Pakete göre ilk ödeme dilimi, Tesla’nın mevcut değerlemesinden yaklaşık 460 milyar dolar daha yüksek olan 2 trilyon dolarlık piyasa değerine ulaşılması halinde devreye girecek. Tesla, planı ayrıntılandırdığı vekâletname dosyasında bu yapının amacının, Musk’ın “diğer girişimlere öncelik vermesini engellemek” olduğunu belirtti.

Ancak Columbia University Hukuk Fakültesi profesörü Dorothy Lund, bu stratejinin beklenen etkiyi yaratmayabileceği görüşünde. Lund, CNBC’ye gönderdiği değerlendirmede Musk’ın hâlihazırda her şirketinde daha yüksek maaş ve pay için pazarlık yaptığını, yönetim kurullarının da Musk’ın dikkatini ücret paketleriyle çekmeye çalıştığını ifade etti. Lund’a göre, SpaceX veya xAI daha cazip bir teklif sunarsa, Tesla’daki paket görece daha az çekici kalabilir.

Resmî kayıtlara göre Musk, xAI satın alımı öncesinde SpaceX’in yaklaşık %42’sine sahipti ve oyların %80’ini kontrol ediyordu. Tesla’daki mevcut sahiplik oranı ise payların yapısına bağlı olarak %11–%15 aralığında bulunuyor.

Öte yandan Tesla cephesinde zorluklar sürüyor. Şirketin marka değeri ve temel otomobil satışlarındaki düşüş, uzun süredir vaat edilen robot taksiler ve insansı robotların hâlâ geliştirme aşamasında olmasıyla birleşince, Tesla hisseleri bu yıl yaklaşık %9 değer kaybetti.

Musk’ın SpaceX’teki payı ve Tesla hisselerinin sabit kaldığı varsayımıyla, dünyanın en zengin insanının trilyoner statüsüne ulaşabilmesi için roket ve yapay zekâ şirketinin değerinin yaklaşık 1,6 trilyon dolara çıkması gerektiği hesaplanıyor.

Bu süreçte dikkat çeken bir başka iddia da birleşme senaryosu. Yatırım şirketi Gerber Kawasaki’nin CEO’su Ross Gerber, Musk’ın SpaceX’i tek başına halka arz etmek istemeyeceğini düşünüyor. Gerber’e göre daha olası senaryo, SpaceX ile Tesla’nın birleşmesi ve yeni yapının New York Stock Exchange’te, daha önce US Steel tarafından kullanılan “X” sembolüyle işlem görmesi.

Uzun süredir Tesla yatırımcısı olan Gerber, Musk’ın şirketlerini X markası altında tek bir çatı altında toplamasının stratejik olarak anlamlı olacağını savunuyor. Bu sayede, Alphabet ölçeğinde bir teknoloji devinin ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Gerber, Musk’ın bu yıl 185 milyar dolara kadar sermaye harcaması planladığını hatırlatarak, böyle büyük bir yapının fon bulmayı ve borçlanmayı kolaylaştıracağını vurguluyor.

“Musk başka türlü nasıl rekabet edip büyük bir yapay zekâ oyuncusu olabilir?” diyen Gerber, birleşmenin bu açıdan kritik olacağını savunuyor. Musk ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.