Otomotivde Üretim ve İhracat Güçlü, İç Pazarda Denge Arayışı

Kasım ayında otomotiv üretimi ve ihracatında güçlü artışlar kaydedilirken, otomobil tarafında daralma ve iç pazarda talep zayıflığı dikkat çekti. Elektrikli araç dönüşümü, regülasyonlar ve maliyet baskıları sektörün ana gündem maddeleri olmaya devam ediyor.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre, kasım ayında Türkiye’nin toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla %10,6 artarak 131.606 adet oldu. Bu dönemde otomobil üretimi %1,4 düşüşle 78.955 adet seviyesine gerilerken, ticari araç üretimi %35,1 artışla 52.651 adete yükseldi. Traktör üretimi ise %56,5’lik sert daralmayla 1.498 adet olarak kaydedildi.

Sektörün kasım ayı ihracatı yıllık bazda %12,8 artarak 101.203 adete ulaştı. Otomobil ihracatı %6,2 düşüşle 58.050 adet olurken, ticari araç ihracatı %54,2 artışla 42.116 adete çıktı. Üretici bazında bakıldığında Ford Otosan, %41,6 artışla 35.865 adet ihracat gerçekleştirerek liderliğini sürdürdü. Otokar, Tofaş, Türk Traktör ve Karsan da ihracatta dikkat çeken artışlar kaydetti.

İç pazarda ise aralık ayı satışları şirketler bazında ayrıştı. Tofaş, Stellantis birleşiminin etkisiyle satışlarını yıllık bazda %201 artırırken, Ford Otosan %7,8, Doğuş Otomotiv ise %18 büyüme kaydetti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, kasım ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı 183.172 adet ile geçen yılın aynı ayına göre %3,1 azaldı. Yeni tescillerde otomobiller %52,4 ile ilk sırada yer alırken, motosikletler %29,9 ve kamyonetler %12,8 pay aldı.

BETAM ve Sahibinden iş birliğiyle hazırlanan Otomobil Piyasası Görünümü raporuna göre, ortalama satılık otomobil fiyatı kasım ayında 1 milyon 101 bin TL’ye yükseldi. Yıllık bazda %22,4’lük nominal artışa karşın, reel fiyatlarda %6,6’lık düşüş yaşandı. Talep göstergesi ise aylık bazda %7,1, yıllık bazda %1,6 geriledi.

Küresel gelişmeler de sektörü şekillendirmeyi sürdürüyor. Ford ile Renault Group, Avrupa pazarı için düşük maliyetli elektrikli araçlar geliştirmek üzere stratejik iş birliği açıkladı. Öte yandan Avrupa Komisyonu, 2035 sonrası için sıfır emisyon zorunluluğunu %100’den %90’a indirerek üreticilere esneklik tanıdı.

Yurt içinde ise Ticaret Bakanlığı, otomotivde “6 ay / 6.000 km” kuralını 1 Temmuz 2026 tarihine kadar uzattı. Ayrıca 2026 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi artış oranı, yeniden değerleme oranının altında tutularak %18,95 olarak belirlendi.

Sektör temsilcileri, dönüşüm sürecine dikkat çekiyor. Volvo Car Türkiye Genel Müdürü Alican Emiroğlu, Türkiye otomotiv pazarında 1–1,4 milyon adetlik hacmin yeni normal hâline geldiğini belirtirken, krediye erişimin talep üzerindeki en büyük kısıt olduğunu vurguladı. Garanti BBVA Tüketici Finansmanı Direktörü Koray Öztopçu ise AB’nin karbon hedeflerinde yaptığı esnemenin, elektrikli araç dönüşümünde Türkiye için fırsatlar yaratabileceğini ifade etti. Mercedes-Benz Türk yetkilileri de hafif ticari araçlarda elektriklenmenin vergi yapısı ve altyapı nedeniyle yavaş ilerlediğine dikkat çekti.

Genel görünüm, üretim ve ihracatta güçlü seyrin korunduğunu, ancak iç pazarda talep, finansman koşulları ve regülasyonların sektörün yönünü belirlemeye devam ettiğini ortaya koyuyor.