Petrokimyada 2026 Arz Endişeleriyle Geliyor

Küresel petrokimya sektöründe marjlarda sınırlı toparlanma görülse de, 2026 yılına arz fazlası, düşük kapasite kullanımı ve yeni yatırımların yaratacağı baskılar damga vuracak.

Marbaş Menkul Değerler tarafından yayımlanan Petrokimya Bültenine göre, 27 Ocak itibarıyla Etilen–Nafta makası haftalık bazda %14,2 artışla 257 dolar seviyesine yükseldi. Ancak sektördeki bu sınırlı toparlanmaya rağmen, küresel ölçekte arz yönlü risklerin ve yapısal sorunların devam ettiği belirtiliyor.

Raporda öne çıkan gelişmeler arasında, Meksika’da devlet petrol şirketi Pemex’in hammadde arzındaki yetersizlik nedeniyle petrokimya üretiminin yıllık %34’ün üzerinde gerilemesi dikkat çekiyor. Bu durumun, tarımdan ambalaja ve otomotivden inşaata kadar geniş bir sanayi zincirinde maliyet ve girdi baskısını artırdığı vurgulanıyor.

Küresel ölçekte ise yüksek faiz ortamı, imalat sanayindeki daralma ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler nedeniyle kimya sektörü dördüncü yılına giren bir durgunluk içinde bulunuyor. Sektör analistlerine göre, küresel etilen ve polietilen arz fazlasının en erken 2028 yılına kadar dip noktasına ulaşması beklenmiyor.

Öte yandan, Japonya’da Asahi Kasei, Mitsui Chemicals ve Mitsubishi Chemical, Batı Japonya’daki iki etilen tesisinde kapasite optimizasyonu ve karbonsuzlaşma hedefiyle iş birliği anlaşması imzaladı. ABD’de ise Houston ve Körfez Kıyısı bölgesinde etkili olan aşırı soğuklar nedeniyle bazı tesislerin kontrollü şekilde kapatıldığı ifade edildi.

Avrupa tarafında talep görünümü zayıf seyrini korurken, otomotiv ve inşaat sektörlerinden gelen sınırlı talep etilen fiyatlarındaki yükselişi kısıtlıyor. Buna karşın, INEOS’in Güney Fransa’daki Lavera tesisinde 250 milyon Euro’luk modernizasyon yatırımı ve Belçika Antwerp’te yürütülen Project ONE etan kraker projesi, arz tarafında yeni kapasite girişlerinin süreceğine işaret ediyor.

Asya’da ise BASF, Çin’in Guangdong eyaletindeki Zhanjiang tesisinde yıllık 1 milyon ton kapasiteli buharlı krakeri devreye aldı. Bu yatırım, petrokimya üretiminin Avrupa’dan Asya’ya kayış eğilimini güçlendiren bir adım olarak değerlendiriliyor. Orta Doğu’da ise Aramco ve TotalEnergies ortaklığındaki Amiral petrokimya kompleksi kapsamında, Jafurah sahasında Aralık 2025’te ilk faz üretimin devreye alındığı hatırlatılıyor.

Raporda, marjlar üzerinde baskı yaratan temel unsurlar; zayıf talep, Çin kaynaklı arz artışı, aromatikler grubunda düşük marjlar ve 2026’da hızlanması beklenen yeni yatırımlar olarak sıralanıyor. Buna karşın, Aralık ayındaki dip seviyelerin ardından sektörde kısa süreli bir nefes alma sürecine girildiği ifade ediliyor.

Pozitif senaryolar arasında ise yapay zekâ ve dijital ikiz teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla operasyonel maliyetlerde %15’e varan kalıcı tasarruf, eski ve verimsiz tesislerin devreden çıkarılmasıyla arz fazlasının daha hızlı dengelenmesi ve 2026’nın sonuna doğru daha istikrarlı bir kâr marjı döngüsüne geçiş beklentileri öne çıkıyor.

Marbaş Menkul Değerler, küresel talepte kademeli bir toparlanma sinyali alınsa da, 2026 yılının petrokimya sektörü için arz yönlü soru işaretlerinin yoğunlaştığı bir yıl olacağını değerlendiriyor.