Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Tüm Hisseler
Borsa Haberleri
Blog
Takas Analizi
Para Girişi
Önerilen Hisseler
Bilanço
Halka Arz
Mesut Karakaş
“Çalışma hayatı, bazen beklenmedik sağlık sorunlarıyla insanı sınar. Sağlığını kaybeden ve ‘acaba erken emekli olabilir miyim?’ diye düşünen milyonlarca sigortalı için maluliyet mevzuatının tüm bilinmeyenlerini, 1800 gün formülünü ve en çok yapılan hataları bu yazıda masaya yatırıyoruz.”
1. Kimler Malulen Erken Emekli Olabilir? (%60 Kayıp ve 1800 Gün Şartı)
Değerli Borsa Ekranı okurlarımız, hayat her zaman planladığımız gibi gitmeyebiliyor. Kimi zaman ağır bir hastalık, kimi zaman da geçirilen talihsiz kazalar çalışma gücümüzü elimizden alabiliyor. İşte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatımız, tam da bu zor günlerde sigortalı çalışanların yanında olmak için ‘malulen emeklilik’ kalkanını sunuyor. 5510 Sayılı Kanun’un 25. maddesine göre malulen emekli olabilmenin ilk ve en temel şartı, çalışma gücünün veya meslekte kazanma gücünün en az %60 oranında kaybetmiş olmaktır.
Bu orana ulaşan bir sigortalının karşısına iki temel bürokratik şart çıkar: Birincisi en az 10 yıllık sigortalılık süresi, ikincisi ise toplamda en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmasıdır. Tabii ki 4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) veya 4C (Emekli Sandığı) fark etmeksizin bu prim günlerinin eksiksiz yatmış olması ve borçlanmalar dahil bu rakamın yakalanması şarttır. Önümüzdeki 2027 Ocak dönemi yaklaşırken, maaş hesaplamaları ve alt sınır aylıkları da bu statüdeki vatandaşlarımız için yeniden güncellenecektir.
2. Ağır Hastalıklarda 10 Yıl Şartı Aranmıyor
Saha çalışmalarımda vatandaşlarımızdan en sık aldığım sorulardan biri şudur: ‘Mesut Bey, 1800 günüm var ama henüz 10 yıllık sigortalı değilim, ne olacak?’ İşte burada imdadımıza kanunun çok şefkatli bir istisnası yetişiyor: Başkasının bakımına muhtaç derecede ağır engelli veya malul olan sigortalılar.
Eğer sağlık kurulu raporunda kişinin ‘başkasının bakımına muhtaç’ olduğu açıkça belgelenmişse, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı tamamen ortadan kalkar. Bu durumda yalnızca 1800 gün prim bildirilmiş olması, malulen emeklilik için yeterli kabul edilir. Kanser, organ nakli,ALS, MS, ileri düzey felç gibi ağır tablolarda bu istisna, hayat kurtarıcı bir sosyal güvence olarak devreye girer.
3. En Büyük Yanılgı: Malulen Emeklilik İle Engelli Emekliliği Arasındaki Fark
Gelelim sahada en çok yapılan, vatandaşlarımızın sıklıkla hak kaybına uğramasına yol açan o kritik kurala! Maluliyete sebep olan hastalık veya engelliliğin ilk defa sigortalı çalışmaya başlanılan tarihten SONRA ortaya çıkmış olması şarttır. Eğer bir vatandaşımız işe girmeden önce zaten %60 ve üzeri bir sağlık problemine veya engelliliğe sahipse, ne yazık ki ‘malulen’ emekli olamaz.
Peki bu durumda hak yanar mı? Asla! İşe girmeden önce engeli bulunan okurlarımız malullük hükümlerine değil, ‘engelli hakkıyla erken emeklilik’ (vergi indirimi / engellilik sigortası) şartlarına tabidirler. Bu iki kavramın hukuki altyapısı birbirinden tamamen farklıdır; birinde sonradan çalışma gücü kaybı aranırken, diğerinde sigortalılık süresi ve yaşa bağlı olmaksızın kademeli engelli prim günleri baz alınır.
Okurlarımız Soruyor: Mesut Karakaş Cevaplıyor
Ahmet Yılmaz: ‘1800 günüm var, kalp ameliyatı oldum ve şeker hastalığına bağlı organ kaybım var. Malulen emekli olabilir miyim, maaşım ne zaman bağlanır?’ Değerli Ahmet Bey, öncelikle geçmiş olsun. Eğer kalp ve şeker rahatsızlığınız ilk işe giriş tarihinizden sonra ortaya çıktıysa ve SGK Sağlık Kurulu yapacağı incelemede çalışma gücü kaybınızı %60 ve üzerinde tespit ederse, 1800 gün şartını sağladığınız için malulen emekli olabilirsiniz. Maaşınız, evraklarınızın kurula girip onaylanmasını takiben takip eden ay başından itibaren bağlanır ve 2027 Ocak zamlarından da doğrudan yararlanır.
Fatma Demir: ‘İşe girmeden önce çocukluktan kalma %65 işitme ve ortopedik engelim vardı. Malulen erken emekli olabilir miyim?’ Sevgili Fatma Hanım, yukarıda da detaylıca açıkladığım gibi, engelliliğiniz işe girişinizden önce mevcut olduğu için ‘malulen’ emeklilik için başvuru yapamazsınız. Ancak siz, sigorta başlangıç tarihinize ve kadorinize göre ‘engelli hakkıyla erken emeklilik’ (vergi indirimi) için ilgili vergi dairesi ve SGK müdürlüğüne başvurmalısınız. Bu yolla çok daha avantajlı gün ve yıl şartlarıyla emeklilik yolunu açabilirsiniz.
5. Adım Adım SGK Maluliyet Başvuru Rehberi
Vatandaşlarımızın sıklıkla düştüğü bir diğer hata da doğrudan hastaneye gidip rapor almaya çalışmaktır. Maluliyet tespiti için kendi başınıza aldığınız engelli sağlık kurulu raporları SGK nezdinde doğrudan geçerli değildir. İzlemeniz gereken resmi yol haritası şudur: İlk adım olarak bağlı bulunduğunuz Sosyal Güvenlik İl veya İlçe Müdürlüğü’ne giderek ‘Maluliyet Tespiti’ için resmi dilekçe veriyorsunuz.
SGK sizi, ilinizdeki yetkili bir devlet veya üniversite hastanesinin Sağlık Kurulu’na resmi olarak sevk ediyor. Hastane heyeti raporu düzenledikten sonra evrakınız doğrudan Ankara Sosyal Güvenlik Yüksek Sağlık Kurulu’na gönderiliyor. Nihai ve bağlayıcı kararı bu kurul verir. Ayrıca unutmayın; malulen emekli olan bir vatandaşımız, ilerleyen süreçte yeniden sigortalı bir işte (4A/4B kapsamında) çalışmaya başlarsa, almakta olduğu malullük aylığı yasa gereği kesilir. Bu kuralı da göz ardı etmeyin.
Siz de başta ‘Malulen erken emekli olabilir miyim?’, ‘İlk işe girişim şu tarih, ne zaman emekli olurum?’, ‘Kök maaşım kaç lira?’ gibi tüm sorularınızı bu yazının altındaki YORUM BÖLÜMÜNE yazabilir veya ileti@borsaekrani.com adresine gönderebilirsiniz; köşemizde tek tek inceleyerek yanıtlamaya devam edeceğim.
Analiz: Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatında maluliyet tespiti, en katı ve titiz yürütülen süreçlerin başında gelir. Vatandaşların hak kaybı yaşamaması adına işe giriş tarihi ile hastalık başlangıcı arasındaki kronolojik sıra hayati önem taşır. SGK Bölge Sağlık Kurulu’nun kriterleri, tıp fakülteleri ve eğitim araştırma hastanelerinin ortak ortak rasyonel değerlendirmelerine dayanır. 2027 yılına girerken sosyal güvenlik kalkanının etkinliğinin artırılması, kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların bürokratik labirentlerde kaybolmadan haklarına erişmesi en büyük temennimizdir.
Borsa Ekranı Telegram Kanalı
Okuduğunuz haberle ilgili tüm sıcak gelişmeleri, faiz ve zam tablolarını kaçırmamak için Borsa Ekranı Telegram kanalımıza katılın.
