Türkiye Ekonomisinde Son Görünüm: Bütçe Açığı ve Güven Endekslerindeki Seyir

Tacirler Yatırım tarafından hazırlanan güncel ekonomik veri takvimi raporunda, Türkiye ekonomisine dair kritik veriler ve beklentiler detaylı bir şekilde analiz edildi. Haftalık bülten, merkezi yönetim bütçesi, konut fiyat ve satış istatistikleri, haftalık TCMB verileri, tüketici güven endeksi ile reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı gibi önemli makroekonomik göstergeleri kapsıyor.

Tacirler Yatırım’ın yayımladığı ekonomik veri takvimi, 16-20 Kasım haftasında açıklanacak ve Türkiye ekonomisinin nabzını tutacak kritik verileri mercek altına aldı. Rapor, açıklanan son veriler ışığında ekonominin mevcut durumuna ve geleceğe yönelik beklentilere dair önemli ipuçları sunuyor. Özellikle bütçe dengesindeki gelişmeler, konut piyasasındaki durgunluk sinyalleri ve tüketici ile reel kesim güven endekslerindeki düşüşler, iç talepteki yavaşlamanın sürdüğünü gösteriyor. Kurumun analizleri, sıkı finansal koşulların ve yüksek enflasyonun ekonomik aktivite üzerindeki baskısının devam ettiğine işaret ediyor.

Raporun Temel Bulguları ve Öne Çıkan Veriler

Rapora göre, 16 Kasım Pazartesi günü açıklanacak Ekim Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi öncesinde, Eylül ayında merkezi yönetim bütçesi 532,2 milyar TL, faiz dışı denge ise 269,2 milyar TL açık verdi. Ocak-Eylül döneminde kümülatif bütçe açığı 1,8 trilyon TL’ye ulaşırken, 12 aylık kümülatif açık 2,2 trilyon TL’den 2,4 trilyon TL’ye yükseldi. kurum, Ekim ayında bütçe açığının yaklaşık 380 milyar TL olmasını bekliyor. Bu durum, bütçe açığının yüksek seyrini koruduğunu gösteriyor. Eşel mobil mekanizmasının 2026 yılı bütçesinde yaklaşık 500 milyar TL vergi geliri kaybına yol açacağı hesaplanırken, yılın son çeyreğinde akaryakıt üzerindeki maktu ÖTV tutarlarının yeniden artırılmasıyla bu kalemden elde edilen vergi gelirlerinde bir toparlanma bekleniyor. Ancak, vergi gelirlerindeki reel zayıflık ve yüksek faiz giderleri, bütçe dengesi üzerindeki baskıyı sürdürüyor. kurum’ın 2026 yıl sonu bütçe açığı tahmini 2,8 trilyon TL (GSYİH’nın %3,3’ü) seviyesinde bulunuyor.

17 Kasım Salı günü açıklanacak Konut Fiyat Endeksi (KFE) ve Konut Satış İstatistikleri de piyasanın önemli gündem maddelerinden. Eylül ayında KFE aylık %1,2 ve yıllık %22,3 artışla 239,4 seviyesine yükselse de, reel bazda yıllık %5,7 düşüş kaydetti. Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE) ise Eylül’de aylık %2,1 ve yıllık %26,6 artarken, yıllık reel değişim %2,4 daralmaya işaret etti. Bu veriler, konut fiyatları ve yeni kiracı kira artışlarının enflasyonun gerisinde kalmaya devam ettiğini gösteriyor. Konut satış istatistiklerine bakıldığında, Eylül ayında toplam konut satışları yıllık %9,3 gerileyerek 142.390 adet oldu. Yüksek finansman maliyetlerinin krediye dayalı konut talebini sınırlamaya devam ettiği belirtiliyor.

Ekonomik Aktivitede Yavaşlama Sinyalleri

Raporda, tüketici güveni ve reel kesim güven endekslerindeki düşüş dikkat çekiyor. 20 Kasım Cuma günü açıklanacak Kasım Tüketici Güven Endeksi’ne ilişkin beklentiler, Ekim ayında endeksin %7,7 düşüşle 91,9 seviyesinden 84,8’e gerilemesi yönünde. Ekim verisinde tüm alt kalemlerde belirgin bozulma izlenirken, hanehalkının mevcut döneme ilişkin maddi durum değerlendirmesi ve gelecek döneme ilişkin genel ekonomik durum beklentisi önemli ölçüde geriledi. Bu sert gerileme, Eylül ayındaki iyileşmenin kalıcı bir toparlanmaya dönüşmediğine ve hanehalkının beklentilerinde bozulmanın belirginleştiğine işaret ediyor. Bu durum, iç talepteki yavaşlamanın sürdüğünü destekleyen önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor ve yılın son çeyreğinde tüketim talebinin zayıf seyrini koruması bekleniyor.

Yine 20 Kasım Cuma günü açıklanacak Kasım Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO) da imalat sanayiindeki görünümü ortaya koyuyor. Ekim ayında arındırılmamış RKGE 2,2 puan düşüşle 99,8 seviyesine gerileyerek Aralık 2024’ten bu yana ilk kez 100 eşik değerinin altına indi. Mevsim etkilerinden arındırılmış RKGE ise 1,4 puan azalarak 101,1 oldu. Özellikle gelecek üç aya ilişkin üretim beklentilerinin 5,1 puan gerilemesi ve iç piyasa sipariş beklentilerinin negatif bölgeye geçmesi, imalat sanayiinde talep koşullarının zayıfladığına işaret ediyor. Kapasite kullanım oranındaki sınırlı artışa karşın üretim ve sipariş beklentilerindeki bozulma, yılın son çeyreğinde imalat sanayiinde zayıf faaliyet görünümünün sürebileceğine dikkat çekiyor. İç talepteki soğuma ve sıkı finansal koşulların üretim üzerindeki baskısının kısa vadede devam etmesi öngörülüyor.

Merkez Bankası Verileri ve Dış Dengeler

19 Kasım Perşembe günü açıklanan Haftalık TCMB Verileri (6-13 Kasım) ise yabancı yatırımcı hareketleri ve merkez bankası rezervleri açısından önemli detaylar içeriyor. Yabancı yatırımcılar 30 Ekim – 6 Kasım haftasında hisse senedi piyasasında 367,2 milyon dolar net alım gerçekleştirirken, tahvil piyasasında repo işlemleri hariç 37 milyon dolar sınırlı net alım yaptı. Hisse piyasasında beş haftalık kesintisiz yabancı çıkışının ardından yeniden giriş kaydedilmesi olumlu bir gelişme olarak yorumlandı. Ancak tahvil piyasasındaki sınırlı giriş, yabancı yatırımcı iştahında henüz belirgin bir toparlanmaya işaret etmiyor. Bu dönemde yurt içi yerleşiklerin altın hariç DTH’ları 1,3 milyar dolar artarken, TCMB brüt rezervleri 3 milyar dolar artarak 161,1 milyar dolara, net rezervleri ise 3,2 milyar dolar yükselişle 41,1 milyar dolara çıktı. Böylelikle rezervlerde üç haftalık düşüşün ardından yükseliş kaydedildi.

Raporda öne çıkan makroekonomik veriler ve beklentiler:

• Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (Eylül): 532,2 milyar TL açık. Ocak-Eylül kümülatif açık 1,8 trilyon TL.
• Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (Ekim Beklentisi): Yaklaşık 380 milyar TL açık.
• 2026 Yıl Sonu Bütçe Açığı Tahmini: 2,8 trilyon TL (GSYİH’nın %3,3’ü).
• Eşel Mobil Mekanizması Etkisi (2026 Bütçesi): Yaklaşık 500 milyar TL vergi geliri kaybı.
• Konut Fiyat Endeksi (KFE) (Eylül): Aylık %1,2, yıllık %22,3 artış. Reel bazda yıllık %5,7 düşüş.
• Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE) (Eylül): Aylık %2,1, yıllık %26,6 artış. Reel bazda yıllık %2,4 daralma.
• Toplam Konut Satışları (Eylül): Yıllık %9,3 düşüşle 142.390 adet.
• Yabancı Net Hisse Senedi Hareketi (30 Ekim – 6 Kasım): 367,2 milyon dolar net alım.
• Yabancı Net Tahvil Hareketi (30 Ekim – 6 Kasım): 37 milyon dolar net alım (repo hariç).
• TCMB Brüt Rezervleri (6-13 Kasım): 3 milyar dolar artışla 161,1 milyar dolar.
• TCMB Net Rezervleri (6-13 Kasım): 3,2 milyar dolar artışla 41,1 milyar dolar.
• Tüketici Güven Endeksi (Ekim): %7,7 düşüşle 91,9’dan 84,8’e gerileme.
• Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) (Ekim): 2,2 puan düşüşle 99,8’e gerileme.
• Kapasite Kullanım Oranı (KKO) (Ekim): %74,2’den %74,5’e yükseliş.

Analiz:

kurum’ın haftalık ekonomik veri takvimi, Türkiye ekonomisinin mevcut durumuna dair önemli bir projeksiyon sunuyor. Bütçe açığının yüksek seyrini koruması ve yıl sonu tahmininin GSYİH’nın %3,3’üne ulaşacak olması, mali disiplin ihtiyacının devam ettiğini gösteriyor. Özellikle eşel mobil mekanizmasının vergi gelirlerinde yaratacağı kayıp, bütçe üzerindeki baskının önemli bir unsuru olarak öne çıkıyor. Öte yandan, konut piyasasında fiyatların ve kiraların enflasyonun gerisinde kalması ve satışlardaki düşüş, yüksek finansman maliyetlerinin tüketici kredileri ve dolayısıyla iç talep üzerindeki olumsuz etkisini açıkça ortaya koyuyor. Tüketici ve reel kesim güven endekslerindeki belirgin düşüşler ise, hanehalkı ve imalat sanayii genelinde ekonomik beklentilerin bozulduğuna, iç talepteki yavaşlamanın derinleştiğine işaret ediyor. Bu durum, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) sıkı para politikası adımlarının iç talebi soğutma hedefine ulaştığını gösterse de, ekonomik büyüme üzerinde baskı yaratmaya devam edebilir. Yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasasına sınırlı da olsa geri dönmesi ve TCMB rezervlerindeki artış olumlu bir gelişme olsa da, genel ekonomik görünümde iç talebin zayıf seyri ve bütçe dengesindeki kırılganlık, kısa ve orta vadede ekonomik aktivite için temkinli bir duruş sergilenmesini gerektiriyor. Bu makroekonomik dinamikler, Borsa İstanbul üzerinde sektör bazlı farklı etkilere yol açabilir ve özellikle iç talebe dayalı sektörlerdeki şirketlerin performansını etkileyebilir.

YASAL UYARI

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.

Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

RESMİ KANAL

Borsa Ekranı Telegram Kanalı

Okuduğunuz haberle ilgili tüm sıcak gelişmeleri, faiz ve zam tablolarını kaçırmamak için Borsa Ekranı Telegram kanalımıza katılın.

Telegram Kanalına Katıl Web Telegram ile Katıl