Çin’den ABD Yaptırımlarına Ret

Çin, ABD’nin İran petrolü ticareti gerekçesiyle 5 Çinli şirkete uyguladığı yaptırımları tanımayacağını açıkladı. Pekin yönetimi, söz konusu kararların uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu.

Çin, ABD’nin İran ile petrol ticareti yaptıkları gerekçesiyle 5 Çinli şirkete yönelik aldığı yaptırım kararlarını tanımayacağını duyurdu. Çin Ticaret Bakanlığı, ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından Hengli Petrochemical, Shandong Shouguang Luqing Petrochemical, Shandong Jincheng Petrochemical, Hebei Xinhai Chemical ve Shandong Shengxing Chemical hakkında alınan yaptırım kararlarına karşı ihtiyati tedbir uygulandığını bildirdi.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, “Yabancı Yasaların ve Tedbir Düzenlemelerinin Sınıraşırı Uygunsuz Uygulanmasının Önlenmesine İlişkin Yönetmelik” kapsamında alınan karar doğrultusunda, ABD’nin söz konusu yaptırımlarının Çin içinde tanınması, uygulanması ya da bu yaptırımlara uyum sağlanmasının yasaklandığı belirtildi.

Çinli yetkililer, ABD’nin yaptırımlarının, Çinli şirketlerin üçüncü ülkelerle yürüttüğü normal ticari faaliyetleri haksız şekilde kısıtladığını ve bunun uluslararası hukuk ile temel uluslararası ilişkiler normlarını ihlal ettiğini savundu. Açıklamada ayrıca, alınan tedbirlerin Çin’in egemenliğini, güvenliğini ve ekonomik çıkarlarını korumayı hedeflediği vurgulandı.

ABD tarafı ise İran’ın petrol sevkiyatında rol oynadığı gerekçesiyle söz konusu şirketleri yaptırım listesine almıştı. Washington yönetimi, 2025 yılından bu yana benzer gerekçelerle Çinli rafineri şirketlerine yönelik yaptırımlarını genişletiyor.

Öte yandan, resmi verilere yansımamakla birlikte Çin’in İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 80’ini satın aldığı tahmin ediliyor. İran petrolünün genellikle doğrudan değil, Malezya üzerinden dolaylı yollarla Çin’e ulaştırıldığı öne sürülüyor. Bu petrolün büyük kısmı, Şandong eyaletinde faaliyet gösteren ve “çaydanlık rafinerileri” olarak bilinen bağımsız küçük ölçekli tesislerde işleniyor.

Çin’in İran’dan aldığı petrolü çoğunlukla indirimli fiyatlarla ve “petro-yuan” olarak adlandırılan, yuan cinsinden ödeme ve karşılığında mal ticaretine dayanan özel anlaşmalar çerçevesinde gerçekleştirdiği ifade ediliyor. Bu durum, ABD ile Çin arasında enerji ticareti üzerinden süregelen gerilimin önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.