Dış Ticaret Açığı 5,2 Milyar Dolara Yükseldi

Ak Yatırım tarafından hazırlanan rapora göre, ağustos ayında dış ticaret açığının 5,2 milyar dolara yükseldiği belirtilirken, ithalatın seyri ekonomik faaliyetteki ılımlı soğumayı teyit ediyor.

Ticaret Bakanlığı’nın geçici verilerine göre, dış ticaret açığı ağustos ayında yıllık bazda 1,0 milyar dolar artarak 5,2 milyar dolara ulaştı. Bu artışla birlikte, 12 aylık birikimli açık da 96,8 milyar dolardan 97,8 milyar dolara yükseldi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, dış ticaret açığında sınırlı bir bozulma gözlemlendi. Altın ithalatındaki sert yavaşlama ve altın ihracatının son 10 yılın en yüksek değerini alması, enerji ithalatında artan emtia fiyatları kaynaklı artışın etkilerini sınırladı. Diğer taraftan, altın ve enerji hariç ithalatın seyri, son dönemde ekonomik aktivitedeki soğuma eğilimini teyit eder nitelikte.

Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı geçici verilere göre, ağustos ayında ihracat yıllık bazda yüzde 8,1 artışla 23,5 milyar dolar, ithalat ise yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolar oldu. Böylece dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre 1,0 milyar dolar artarak 5,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, 12 aylık birikimli dış ticaret açığı da 97,8 milyar dolara yükseldi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, dış ticaret dengesi aylık bazda sınırlı bozuldu. İthalat tarafında enerji dışı ithalat aylık bazda gerilerken, uluslararası enerji emtia fiyatlarındaki artışın etkisiyle enerji ithalatı arttı. Bu çerçevede, çekirdek dış ticaret dengesindeki bozulma bir miktar daha kuvvetli oldu.

İhracat, temmuz ayındaki aylık yüzde 3,1 artışın ardından ağustosta yüzde 1,5 geriledi. Aylık bazda enerji ihracatı iki aylık sert düşüşün ardından ağustosta sınırlı artarken, altın ihracatı 1,1 milyar dolar ile Mayıs 2016’dan bu yana ilk kez 1 milyar dolar eşiğini aştı. İhracattaki aylık bazda düşüş, altın ve enerji hariç kalemlerden kaynaklandı. Orta Doğu bölgesine yapılan ihracat son iki ayda artış göstererek hazirandaki düşüşün büyük bir kısmını telafi etti. Kuzey Amerika’ya yapılan ihracat artmaya devam etti. Mal gruplarına göre bakıldığında ise ara malları ihracatı son iki aydır artış eğiliminde. Yatırım malları ve tüketim malları ihracatı ise temmuzdaki artışın ardından yeniden geriledi.

İthalat, temmuzda aylık yüzde 8,7, ağustosta ise yüzde 0,8 geriledi. İthalattaki düşüşün sınırlı kalmasında enerji ithalatında artan petrol ve doğal gaz fiyatları kaynaklı artış etkili oldu. Buna karşın altın ithalatında yavaşlama devam etti, ağustosta 323 milyon dolar ile Aralık 2021’den bu yana en düşük seviyede gerçekleşti. Böylelikle net altın dengesi Aralık 2021’den bu yana ilk kez aylık bazda pozitif değer aldı. Ocak-Ağustos döneminde ise toplam altın ithalatı bir önceki yılın aynı döneminin 3,0 milyar dolar altında 10,3 milyar dolar oldu. Enerji ithalatı ise, emtia fiyatlarının temmuz ayının ikinci haftası ile birlikte yeniden yükselişe geçmesinin etkisiyle aylık yüzde 11,7 arttı. Yılın ilk sekiz ayında toplam enerji ithalatı bir önceki yıla göre 4,3 milyar dolar artışla 46,5 milyar dolara ulaştı.

Altın ve enerji hariç çekirdek ithalattaki aylık düşüş ivme kaybetmekle birlikte devam etti (temmuz: -%7,6, ağustos: -%1,2). Çekirdek ithalattaki seyir, son dönemdeki açıklanan verilere paralel olarak ekonomideki soğumayla uyumlu bir seyir izliyor. Mal grupları sınıflamasına göre bakıldığında düşüş mal gruplarının geneline yayıldı. En belirgin düşüş ise tüketim malları ithalatında kaydedildi (-%1,6). Ağustos ayında altın ve enerji hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 94,7’den yüzde 91,4’e geriledi.

Analiz: Faaliyetteki yavaşlama ve altın dengesindeki iyileşme yıl sonunda cari açığın 50 milyar dolar altında gerçekleşmesi ihtimalini oldukça yükseltti. Diğer taraftan, jeopolitik riskler petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinden önemini korumaya devam ediyor. Buna karşın jeopolitik gelişmeler kaynaklı emtia fiyatlarındaki oynak seyir ithalat üzerinde baskı unsuru olmaya devam ediyor.

YASAL UYARI

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.

Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.