ABD-İran Masasında Kritik Eşik

ABD ile İran arasında aylardır süren diplomatik temaslarda anlaşmaya her zamankinden daha yakın olunduğu mesajı verilirken, zenginleştirilmiş uranyum stoku ve Hürmüz Boğazı’nın statüsü konularında taraflar arasındaki görüş ayrılıkları sürüyor. Washington ve Tahran’dan gelen son açıklamalar, müzakerelerde hem umut hem de temkinli bekleyişin öne çıktığını gösterdi.

ABD ile İran arasında yürütülen nükleer ve bölgesel güvenlik odaklı görüşmelerde kritik bir aşamaya gelindi. ABD Başkanı Donald Trump, taraflar arasında “büyük ölçüde anlaşma sağlandığını” belirtirken, nihai detayların kısa süre içinde netleşebileceğini ifade etti. İran cephesinden ise görüşmelerin ilerlediği kabul edilse de temel anlaşmazlık başlıklarının halen masada olduğu vurgulandı.

Diplomatik kaynaklara göre müzakerelerin merkezinde İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği bulunuyor. Washington yönetimi, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumunun ülke dışına çıkarılmasını veya imha edilmesini isterken, Tahran ise stokların İran sınırları içinde kalmasında ısrar ediyor. İran liderliği ayrıca olası bir anlaşmada yaptırımların kaldırılması ve ekonomik güvencelerin net şekilde tanımlanmasını talep ediyor.

Müzakerelerde öne çıkan bir diğer başlık ise Hürmüz Boğazı oldu. İran’ın, enerji ve ticaret geçişleri üzerindeki egemenlik taleplerini gündemde tuttuğu belirtilirken, ABD tarafı küresel enerji güvenliği açısından boğazdaki serbest geçişin korunmasını savunuyor. Tarafların bu konuda henüz ortak zeminde buluşamadığı ifade ediliyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da süreçle ilgili olarak Trump ile temas halinde olduğu belirtilirken, Tel Aviv yönetiminin İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen sınırlandırılması konusunda Washington’a baskı yaptığı kaydedildi. İran ise İsrail’i diplomatik süreci sabote etmeye çalışmakla suçladı.

Piyasalarda ise görüşmelere ilişkin olumlu açıklamalar dikkatle izleniyor. Özellikle petrol fiyatları ve küresel enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelere duyarlı hareket etmeyi sürdürürken, olası bir anlaşmanın Orta Doğu’daki tansiyonu düşürebileceği beklentisi öne çıkıyor. Ancak uzmanlar, taraflar arasındaki güven sorunu ve teknik detayların halen önemli risk oluşturduğunu belirtiyor.