İstanbul Deprem Endişesi, Önlemler Yetersiz

İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) son araştırması, kentin yakın gelecekte yıkıcı bir depreme ilişkin yüksek endişe seviyesini ve vatandaşların aldığı önlemlerdeki dikkat çekici yetersizliği gözler önüne serdi. Mega kent sakinlerinin önemli bir çoğunluğu, potansiyel riskin ciddiyetinin farkında.

İPA tarafından gerçekleştirilen kamuoyu araştırmasına göre, İstanbulluların yüzde 69,6’sı kentin yakın gelecekte yıkıcı bir deprem riski taşıdığı görüşünde. Olası bir depremden endişe duyanların oranı ise yüzde 70,8 gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaşırken, katılımcıların neredeyse yarısı, yani yüzde 50,9’u, bu büyük riske rağmen henüz herhangi bir somut önlem almadığını belirtti. Bu veriler, risk algısı ile eylem arasındaki büyük uçurumu gözler önüne seriyor.

Araştırma sonuçları, İstanbul gibi büyük ve ekonomik olarak kritik bir metropolde, deprem riskinin sadece bir doğal afet endişesi olmaktan öte, ciddi bir sosyo-ekonomik problem olarak ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Vatandaşların yüksek endişe düzeyine rağmen somut adım atmaması, kentsel dönüşüm, afet bilinci ve hazırlık konularında daha etkin ve kapsayıcı politikaların gerekliliğini vurgulamaktadır. Özellikle riskli yapılar ve güvenli konut stokunun artırılması, uzun vadeli ekonomik istikrar ve toplumsal refah açısından hayati önem taşımaktadır.

Deprem riskine yönelik farkındalığın artırılması kadar, bu farkındalığın eyleme dönüşmesini sağlayacak mekanizmaların oluşturulması da büyük önem arz ediyor. Riskli bölgelerde yaşayan hane halklarının ekonomik koşullarının desteklenmesi, erişilebilir kentsel dönüşüm fırsatları sunulması ve acil durum planlarının düzenli olarak tatbikatlarla pekiştirilmesi, olası bir felaketin ekonomik ve insani maliyetini minimize etmede kilit rol oynayacaktır.

Analiz: İstanbul’daki yüksek deprem riski algısı ve önlem almama eğilimi, orta ve uzun vadede Borsa İstanbul üzerinde, özellikle inşaat, çimento, sigorta ve gayrimenkul sektörlerinde önemli dalgalanmalara neden olabilir. Olası bir deprem felaketi, genel ekonomik aktiviteyi sekteye uğratarak büyüme beklentilerini aşağı çekebilir, kamu harcamalarını artırabilir ve bütçe dengesini bozabilir. Sigorta şirketleri üzerinde ciddi mali yükler yaratırken, kentsel dönüşüm projeleri kısa vadede ilgili sektörlere ivme kazandırabilir ancak genel yatırımcı güveni ve yabancı sermaye akışını olumsuz etkileme potansiyeli taşımaktadır. Bu durum, BİST genelinde temkinli bir havaya yol açabilir ve özellikle kentsel dönüşüm odaklı şirketlerin hisselerinde belirsizlik yaratabilir.