Netanyahu: İran Savaşı Bitmedi, Trump Teklifi Reddetti

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran’ın nükleer programı ve balistik füze kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılmadan savaşın sona ermeyeceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın sunduğu son karşı teklifi “kesinlikle kabul edilemez” diyerek reddetti. Taraflar arasındaki gerilim sürerken, Hürmüz Boğazı ve enerji arzına ilişkin endişeler küresel piyasalarda baskı yaratmaya devam ediyor.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran ile yaşanan çatışmaların “henüz sona ermediğini” belirterek, Tahran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini söyledi. Netanyahu, ABD ve İsrail’in temel hedefinin İran’ın nükleer programını, balistik füze üretim kapasitesini ve bölgedeki vekil güç ağını etkisiz hale getirmek olduğunu ifade etti.

CBS televizyonunun “60 Minutes” programına verdiği röportajda konuşan Netanyahu, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarının hâlâ büyük risk oluşturduğunu belirterek, “Ortadan kaldırılması gereken zenginleştirilmiş uranyum hâlâ mevcut. Sökülmesi gereken tesisler ve durdurulması gereken füze programı var. Yapılacak çok iş bulunuyor” dedi.

Netanyahu, İran’daki nükleer materyallerin nasıl kontrol altına alınacağı yönündeki bir soruya ise, “Girersiniz ve çıkarırsınız” yanıtını verdi.

Açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmesinin beklendiği kritik dönemde geldi. Orta Doğu’daki savaşın ardından İran’ın zaman zaman Hürmüz Boğazı üzerinden ticari geçişleri sınırlaması, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara neden oldu. Petrol ve LNG fiyatlarında yaşanan yükseliş, özellikle Avrupa ve ABD’de enerji maliyetlerini artırdı.

Washington ile Tahran arasında ise dolaylı diplomatik temasların sürdüğü belirtildi. Tarafların Pakistan üzerinden yürütülen arabuluculuk girişimleri kapsamında bir ateşkes ve barış anlaşması üzerinde çalıştığı ancak şu ana kadar uzlaşma sağlanamadığı ifade edildi.

ABD Başkanı Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada İran’ın sunduğu son karşı teklifi sert sözlerle reddetti. Trump paylaşımında, İran’ın önerisinin “KESİNLİKLE KABUL EDİLEMEZ” olduğunu belirtti.

The Wall Street Journal tarafından yayımlanan habere göre İran, ABD’nin nükleer programın tamamen sonlandırılması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının teslim edilmesi yönündeki taleplerini kabul etmedi. Tahran yönetiminin bunun yerine yeni nükleer müzakereler yapılmasını, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir bölümünün seyreltilmesini, kalan kısmının ise üçüncü bir ülkeye gönderilmesini önerdiği aktarıldı.

Haberde ayrıca İran’ın, ABD’nin anlaşmadan çekilmesi halinde gönderilen uranyumun yeniden kendisine iade edilmesini istediği belirtildi. Buna karşılık Washington’un İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması, Tahran’ın da Hürmüz Boğazı’nı yeniden uluslararası ticari trafiğe tamamen açması öneriler arasında yer aldı.

ABD yönetiminin, olası bir anlaşmanın temel şartı olarak İran’ın nükleer faaliyetlerini kalıcı biçimde sınırlandırmasını istediği belirtilirken, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi geçici süreyle askıya almaya sıcak baktığı ancak Washington’un önerdiği 20 yıllık moratoryumu kabul etmediği ifade edildi. Tahran’ın ayrıca nükleer tesislerini tamamen sökme talebini de reddettiği kaydedildi.