Analiz: Sanayi Üretimi Nisan Ayında Güçlü Toparlandı (TSKB)

Sanayi üretimi, Nisan ayında hem aylık hem de yıllık bazda güçlü bir performans sergiledi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre toplam sanayi üretimi bir önceki aya kıyasla %3,7 artarken, takvim etkisinden arındırılmış verilere göre yıllık artış oranı %6,0 olarak gerçekleşti.

Üretimdeki yükseliş, ana faaliyet kollarının büyük bölümüne yayıldı. Ara malı üretimi %1,6, dayanıklı tüketim malları üretimi %1,0, dayanıksız tüketim malları üretimi %2,9 ve sermaye malı üretimi %12,3 artış gösterdi. Buna karşılık enerji üretiminde %3,1 oranında gerileme kaydedildi.

TSKB’nin sanayi üretimi verilerinden türettiği alternatif göstergeler de sektörde toparlanmaya işaret etti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre imalat sanayi endeksi aylık bazda %4,4 yükselirken, oynaklığı yüksek sektörlerin dışarıda bırakıldığı endekste artış %1,9 ile daha sınırlı kaldı. Ayrıca, sanayi üretiminin uzun dönem trendinden arındırılarak hesaplanan döngüsel bileşeninde üç aylık ortalamaların Nisan itibarıyla yeniden uzun dönem ortalamasının üzerine çıktığı görüldü.

İmalat sanayi alt sektörlerinin büyük bölümünde üretim artışı yaşandı. Aylık bazda en güçlü yükseliş %83,8 ile diğer ulaşım araçları imalatında gerçekleşti. Söz konusu sektör, bir önceki ay %26,6 oranında daralmıştı. Üretimde en sert düşüş ise %6,8 ile kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatında görüldü. Toplam 24 alt sektörün 19’unda üretim artarken, 5’inde gerileme kaydedildi. Alt sektörlerde medyan üretim değişimi ise Nisan ayında %1,6 seviyesine yükselerek önceki aya göre iyileşme gösterdi.

TSKB değerlendirmesine göre, yılın ilk çeyreğinde sınırlı bir büyüme gösteren sanayi üretimi ikinci çeyreğe güçlü bir başlangıç yaptı. Verilerin detayları, oynak sektörler dışlandığında büyümenin daha ılımlı olduğunu ortaya koysa da, üç aylık ortalamalar sanayi üretiminin yeniden uzun vadeli trendinin üzerine çıktığını gösteriyor.

Nisan ayında küresel tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların etkisiyle yakın coğrafyadaki dış talebin geçici olarak Türkiye’ye yöneldiği ve bunun ihracat rakamlarında yıllık bazda güçlü artışa katkı sağladığı belirtiliyor. TSKB, sanayi üretimindeki yükselişin önemli bir bölümünün de bu ihracat artışından kaynaklandığını değerlendiriyor.

Mayıs ayına ilişkin öncü göstergeler de sanayi üretimi açısından olumlu sinyaller vermeye devam ediyor. İmalat PMI verisi belirgin şekilde yükselirken, kapasite kullanım oranında da sınırlı bir artış görüldü. İhracat iklim endeksi hafif yükselmesine rağmen, ihracatın öncü göstergeleri bayram tatilinin yarattığı takvim etkisi nedeniyle Mayıs ayında yıllık bazda daralmaya işaret etti.

Öte yandan, ABD ile İran arasında varılan anlaşma kapsamında çatışmaların sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik gelişmelerin, hem dış talep hem de iç talep kaynaklı riskleri azaltarak sanayi üretimi üzerindeki aşağı yönlü baskıları bir miktar hafifletebileceği değerlendiriliyor.