Trump ve Şi’den İran Mesajı

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında Pekin’de gerçekleştirilen görüşmede, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması ve İran’ın nükleer silah sahibi olmaması konusunda ortak görüş birliğine varıldığını açıkladı.

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin açıklama yayımladı. Açıklamada, iki liderin ekonomik iş birliği başta olmak üzere enerji güvenliği, ticaret ve bölgesel jeopolitik gelişmeleri ele aldığı belirtildi.

Görüşmenin “olumlu ve verimli” geçtiği ifade edilirken, ABD ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için yeni adımların değerlendirildiği kaydedildi. Açıklamaya göre görüşmenin bazı bölümlerine büyük Amerikan şirketlerinin üst düzey yöneticileri de katıldı.

Tarafların, ABD’li şirketlerin Çin pazarına erişiminin genişletilmesi ve Çin’in ABD sanayisine yönelik yatırımlarının artırılması konularını görüştüğü belirtilirken, Çin’in ABD’den tarım ürünü alımlarını artırmasının da gündeme geldiği aktarıldı.

Beyaz Saray açıklamasında ayrıca, fentanil üretiminde kullanılan kimyasalların ABD’ye girişinin engellenmesi konusunda iki ülkenin iş birliğini sürdürme kararlılığı vurgulandı.

Enerji güvenliği konusunda ise iki liderin, küresel petrol ve enerji sevkiyatı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı ifade edildi. Açıklamada, Şi Cinping’in Çin’in boğazın askerileştirilmesine ve geçişlerden ücret alınmasına karşı olduğunu açık şekilde dile getirdiği belirtildi.

Şi’nin ayrıca Çin’in gelecekte Hürmüz Boğazı’na bağımlılığını azaltmak amacıyla ABD’den daha fazla petrol satın alma ihtiyacına dikkat çektiği kaydedildi.

Beyaz Saray açıklamasında öne çıkan en dikkat çekici başlıklardan biri ise İran’ın nükleer programı oldu. Açıklamada, “Her iki ülke de İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda anlaşmaya vardı” ifadelerine yer verildi.

Öte yandan Beyaz Saray açıklamasında, Şi Cinping’in Tayvan konusunda yaptığı ve “uygun şekilde yönetilmezse ABD ile Çin’in çatışma riskiyle karşı karşıya kalabileceği” yönündeki değerlendirmelerine ilişkin herhangi bir yorum yapılmadı.