Sanayi Üretiminde Eylül Sürprizi: Savunma Sanayiinin Güçlü Katkısıyla Toparlanma Başladı

Gedik Yatırım tarafından hazırlanan rapora göre, sanayi üretimi eylül ayında aylık bazda yüzde 2,1, yıllık bazda ise yüzde 2,6 oranında büyüme kaydetti.

Raporun Temel Bulguları ve Öne Çıkan Veriler

TÜİK’in açıkladığı verilere göre mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi eylül ayında aylık yüzde 2,1 artış gösterdi. Temmuz ve ağustos aylarında sırasıyla yüzde 0,9’ar daralan sanayi üretimi, bu iki aylık düşüş serisinin ardından güçlü bir toparlanma sinyali verdi. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık sanayi üretimi yüzde 2,6 artarken, arındırılmamış ham veri de aynı oranda büyüme kaydetti. Alt sektörler incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 1,2, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme sektörü yüzde 4,1, imalat sanayi ise yüzde 2,6 oranında yıllık artış kaydetti. Uzmanlar, manşet verilerdeki bu hareketliliğin alt kalemlerdeki ayrışmaları net bir şekilde ortaya koyduğunu belirtiyor.

Piyasa Bağlamı ve Makro Görünüm

Son dört aydır üretimdeki gerilemenin ana belirleyicisi olan diğer ulaşım araçları imalatı (savunma sanayii kalemi) eylül ayında yönünü yukarı çevirdi. Ağustosta yüzde 26 daralan bu kritik kalem, eylül ayında takvim etkisinden arındırılmış yıllık bazda yüzde 34,7 artarak manşet büyümeyi sırtladı. Bu gelişmeye paralel olarak sermaye malı imalatı da belirgin bir toparlanma yaşadı. Ağustosta yüzde 5,1 daralan sermaye malı imalatı, eylül ayında yıllık bazda yüzde 7,2, aylık bazda ise yüzde 8,2 oranında genişledi. Ana sanayi gruplarının tamamında yıllık artışlar görülürken, enerji yüzde 3,9, ara malı yüzde 1,1, dayanıksız tüketim malı yüzde 0,7 ve dayanıklı tüketim malı yüzde 0,6 oranında büyüdü.

Sektörel Kırılımlar ve Zayıf Kalemler

Sektörel bazdaki kırılımlarda dikkat çeken ayrışmalar devam ederken, diğer ulaşım araçlarının ardından en yüksek yıllık büyüme motorlu kara taşıtlarında (yüzde 9,7) görüldü. Kağıt ve kağıt ürünleri yüzde 7, deri ürünleri yüzde 5,4 ve elektrikli teçhizat yüzde 4,8 ile pozitif ayrışan diğer sektörler oldu. Buna karşın, giyim eşyası (yüzde -11,5), metal eşya (yüzde -8,2) ve makine-teçhizat (yüzde -3,7) imalatında daralmaların sürdüğü gözlendi. Aracı kurum analistleri, eylül ayındaki güçlü artışa rağmen mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış üç aylık ortalamalar bazında sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,8 gerilediğine dikkat çekti.

Öncü Göstergeler ve İlerleyen Dönem Beklentileri

Eylül ayındaki toparlanmanın büyük ölçüde oynak bir seyir izleyen savunma sanayii kaleminden kaynaklanması, sanayi üretimindeki ivmenin hâlâ dengeli bir yapıya kavuşamadığını gösteriyor. İmalat PMI endeksi nisan 2024’ten bu yana 50 eşik değerinin altında kalmaya devam ederken, ağustosta 48,1 olan endeks eylülde 47,9’a, ekimde ise 47,3’e geriledi. Ekim ayında elektrik tüketiminin yıllık bazda yüzde 3,5 artarken aylık bazda yüzde 7,4 azalması da önümüzdeki dönemde sanayi üretiminde hafif negatif bir görünüme işaret ediyor.

Analiz: Gedik Yatırım tarafından yayımlanan eylül ayı sanayi üretimi verileri, büyüme rakamlarındaki oynaklığın kalıcı bir trend değişiminden ziyade belirli alt kalemlerin (özellikle savunma sanayiinin) dalgalı performansından kaynaklandığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Üçüncü çeyrekte çeyreklik bazda yaşanan yüzde 1,8’lik daralma, sanayi sektörünün genel ekonomik büyümedeki katkısının zayıf seyredeceğini teyit etmektedir. Borsa İstanbul cephesinde imalat ve sanayi şirketlerinin hisse performansları değerlendirilirken, küresel talepteki belirsizlikler, yüksek finansman maliyetleri ve sıkı kredi koşullarının yaratabileceği baskılar yakından izlenmelidir. Borsa Ekranı Araştırma Masası olarak, ekim ayı öncü göstergeleri olan PMI ve elektrik tüketimindeki gerileme verileri doğrultusunda, son çeyreğin ilk ayında sanayi üretiminde sınırlı bir daralma yaşanabileceği ihtimalini ön planda tutuyoruz.

YASAL UYARI

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.

Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

RESMİ KANAL

Borsa Ekranı Telegram Kanalı

Okuduğunuz haberle ilgili tüm sıcak gelişmeleri, faiz ve zam tablolarını kaçırmamak için Borsa Ekranı Telegram kanalımıza katılın.

Telegram Kanalına Katıl Web Telegram ile Katıl