Dış Ticaret Dengesi İyileşti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yayımladığı analizde, bölgesel jeopolitik gerilimlere ve enerji ithalatındaki artışa rağmen Türkiye’nin ihracatının güçlü seyrini sürdürdüğünü ve dış ticaret dengesinde önemli bir iyileşme kaydedildiğini belirtti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Merkezin Güncesi” blog yazısında dış ticaret dengesindeki son dinamikleri inceledi. Analizde, küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları kanalıyla dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturması beklenen jeopolitik gelişmelerin aksine, ikinci çeyrek verilerinin olumlu bir tablo çizdiği vurgulandı.

TCMB’nin raporuna göre, ikinci çeyrek ortalamalarında Brent petrolde yıllık bazda yüzde 55,2, doğal gazda ise yüzde 28,2 yükseliş yaşanmasına paralel olarak enerji ithalatı yıllık yüzde 32,4 arttı. Ancak bu artışa rağmen ihracat hem yıllık hem de çeyreklik bazda güçlü bir performans sergiledi.

İhracattaki bu güçlü seyrin arkasında birden fazla dinamik etkili oldu:

• Küresel tedarik zincirlerindeki yeniden yönlenmeler, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler, uzayan teslim süreleri ile artan navlun ve sigorta maliyetleri, talebin Türkiye’ye kaymasında etkili oldu. Bu durum, Avrupa kaynaklı ve ihtiyati nitelikteki alımlarla kimyasal ürünler ve ana metal sektörlerinde ihracatı destekledi.
• Giyim ve tekstil sektörlerinde tedarikçi çeşitlendirme eğilimi ihracatı güçlendirdi.
• Savunma sanayinin ihracata katkısı arttı. Son dört yılda savunma sanayinin toplam ihracattaki payı 2,3 puan artarak yüzde 4‘e ulaştı.

İthalat tarafında ise ikinci çeyrekteki artışın tamamı enerji kaynaklı gerçekleşirken, enerji hariç ithalat geriledi. Mal grubu bazında, ara malları ithalatı altın ve enerji hariç seviyesini korurken, yatırım ve tüketim malları ithalatında düşüş gözlendi. Bu durum, iç talepteki süregelen zayıf seyir ve olumlu ihracat siparişi beklentileriyle uyumlu bir görünüm sundu. Kredi kartı harcamaları gibi yüksek frekanslı verilerdeki zayıflık ve Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri de bu eğilimi destekliyor.

Analiz: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın değerlendirmesine göre, ikinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki yükselişin dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, güçlü ihracat performansı ve sıkı para politikasının etkisiyle devam eden zayıf iç talep sayesinde önemli ölçüde dengelendi. Bu gelişmeler ve jeopolitik risklerin azalmasıyla başlayan enerji fiyatlarındaki normalleşme, savaşın cari açık üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risklerin önceki aylara kıyasla azaldığına işaret ediyor.