Topraksız Tarım Yatırımları Hız Kesmiyor

İstanbul, su tasarrufu, verimlilik ve yılın 12 ayı üretim imkanı sunan topraksız tarım yatırımlarıyla genç girişimcilerin ilgi odağı haline geldi.

Silivri’de faaliyet gösteren iki önemli üretici, topraksız tarımın sunduğu avantajlarla hem üretim kapasitelerini artırmayı hem de sektörde büyümeyi hedefliyor. Polonya’da dijital pazarlama eğitimi alan 23 yaşındaki Yiğit Emre Solhan, abisiyle birlikte 2021’de başladıkları pazar araştırmasının ardından 2022’de üretime geçti. Solhan, 4 bin metrekarelik tesislerinde salatalık, domates, fesleğen, marul, roka, tere, kırmızı palamut marul ve kırmızı pancar gibi niş ürünler yetiştirdiklerini, Çengelköy salatalığı üzerinde AR-GE çalışmalarının sürdüğünü belirtiyor. Ürünleri ağırlıklı olarak İstanbul’daki otel ve restoranlara, özellikle Nişantaşı ve Beyoğlu’ndaki işletmelere satılıyor. Solhan, ilerleyen dönemde ihracat hedefi olduğunu ancak bunun için daha büyük üretim hacmi ve sermayeye ihtiyaç duyduklarını ifade ediyor. Tesis kurulumunda 2021 yılında Ziraat Bankası’ndan düşük faizli tarımsal kredi kullandıklarını, gelecekteki teknoloji yatırımları için teşvik programlarını takip ettiklerini de ekledi.

Solhan, topraksız tarımın topraklı tarıma göre çok daha az zirai kalıntı kullanılmasına olanak tanıdığını, daha hijyenik ve maliyet etkin olduğunu vurguluyor. Özellikle su tasarrufunun altını çizen Solhan, metrekare başına verilen su miktarının topraklı tarıma göre çok daha az olduğunu, bunun da personel maliyetlerine olumlu yansıdığını ve daha az işçilikle daha fazla ürün hasat edilebildiğini belirtiyor. Genç girişimcilere hata yapmaktan korkmamalarını ancak yeterli fizibilite ve pazar araştırması yapmadan bu işe girmemelerini tavsiye ediyor.

Silivri’de 13 bin metrekare kapalı alanda üretim yapan Aras Erman ise, 4,5 yıl önce başladığı topraksız tarım tesisini, büyükşehirde tarım yaparak nakliye maliyetlerini düşürmek ve büyük marketlere daha hızlı ulaşmak amacıyla kurduğunu anlattı. Erman, mevcut 13 bin metrekarelik alanına ek olarak 6 bin metrekarelik yeni tesisin tamamlanmasıyla toplam üretim alanını yaklaşık 19 bin metrekareye çıkaracaklarını ve kapasite artışıyla büyümeyi sürdüreceklerini kaydetti. Erman da topraksız tarımın en önemli nedenlerinin su tasarrufu (geleneksel tarıma göre onda bir seviyesinde) ve işçilik avantajı olduğunu belirtti. Üretim sürecinde pestisit kullanılmadığını, yabancı ot sorunlarının ortadan kalktığını ve daha sağlıklı ürün yetiştirildiğini ifade etti. Kıvırcık, Akdeniz yeşillikleri, fesleğen, nane, maydanoz, roka ve tere dahil 12-13 çeşit ürün yetiştiren Erman, ürünlerinin tamamının yerli olduğunu ve sistemi kurarken de yerli imkanlardan yararlandıklarını söyledi. Satışlarını büyük marketlere ve zincir marketlere yaptıklarını belirten Erman, Ziraat Bankası kredilerinden faydalandıklarını ve mevcut yatırımlarını verimli işletmenin öncelikleri olduğunu aktardı. Talebin artması halinde yeni yatırımlar yapabileceklerini, şu anda mevcut müşteri taleplerini karşılamakta zorlandıklarını ekledi.

Analiz: İstanbul’da topraksız tarım yatırımları, çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik verimlilik açısından giderek daha kritik bir rol oynamaktadır. Su kaynaklarının azalması, bu tür yenilikçi tarım metotlarına olan ihtiyacı artırırken, düşük işletme maliyetleri, yüksek verimlilik ve yılın 12 ayı üretim imkanı yatırımcılar için cazip fırsatlar sunmaktadır. Ziraat Bankası gibi kurumların sağladığı düşük faizli krediler ve teşvik programları, sektördeki büyümenin önemli destekleyicilerindendir. Özellikle genç girişimcilerin ilgisi ve ihracat hedefleri, bu sektörün gelecekte hem yurt içinde hem de yurt dışında rekabetçi bir konuma gelme potansiyelini göstermektedir. Mevcut üreticilerin kapasite artırma planları ve artan talep, topraksız tarımın Türkiye ekonomisi için önemli bir büyüme alanı olduğunu teyit etmektedir.