Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) başkanları, Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerine dair endişelerini dile getirerek, belirsizliğin yüksek seyrettiğini ve etkilerinin uzun sürebileceğini belirtti.
Nisan ayında oluşturulan ve kurumların Orta Doğu’daki savaşın enerji, ticaret ve ekonomi üzerindeki etkilerine vereceği yanıtı en üst düzeye çıkarmayı amaçlayan üst düzey koordinasyon grubunun 7 Temmuz’daki toplantısının ardından yayımlanan ortak açıklamada, küresel ekonominin savaşa karşı genel olarak dayanıklılığını koruduğu ancak büyümenin yavaşlamasına ve enflasyonun yükselmesine neden olan şokların yaşandığı vurgulandı. Açıklamada, savaşın etkilerinin ülkeler ve bölgeler arasında eşit olmayan bir şekilde hissedildiği, enerji arzını, gıda güvenliğini, çeşitli emtiaları ve ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilediği belirtildi. Çatışmanın çözümüne yönelik ilerleme sağlanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması yönündeki çabaların desteklendiği ifade edilen metinde, Haziran ayındaki son toplantıdan bu yana yakıt ve gübre fiyatlarında bir gerileme yaşandığı kaydedildi.
Kurum başkanları, ”Belirsizlik yüksek kalmaya devam ediyor ve savaşın etkileri uzun sürebilir. Enerji piyasaları ve mal taşımacılığı hala zorluklarla karşı karşıya.” değerlendirmesinde bulundu. Hükümetlere ve uluslararası topluma, Hürmüz Boğazı’nda ve küresel ölçekte seyrüsefer serbestisi ilkesini korumaları, ekonomik toparlanmayı desteklemeleri, istihdamı ve geçim kaynaklarını korumaları, liman altyapısının geliştirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılmasıyla enerji ve gıda güvenliğini güçlendirmeleri çağrısı yapıldı. Gelecekte yaşanabilecek şoklara karşı dayanıklılığı artırmak için işbirliğinin sürdürülmesi gerektiği vurgulandı. Kurumların enerji, ticaret ve ekonomik gelişmeleri üyeleriyle birlikte yakından izlemeyi sürdüreceği ve gerektiğinde ilave adımlar atmaya hazır olunduğu belirtildi.
Analiz: Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin küresel enerji ve ticaret akışları üzerindeki potansiyel etkileri, uluslararası finans kuruluşları tarafından yakından takip ediliyor. Savaşın uzaması durumunda enerji fiyatlarında yeniden yükselişler ve tedarik zincirlerindeki aksamalar yaşanabilir. Bu durum, özellikle enflasyonist baskıların arttığı bir dönemde küresel ekonomik toparlanmayı olumsuz etkileyebilir. Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve açık tutulması, bu riskleri minimize etmek açısından kritik önem taşımaktadır.
Soner Güneş











































































































