ABD-İran Mutabakatı İsviçre’de İmzalanacak: Gözler 19 Haziran’daki Tarihi Törende

ABD ile İran arasında aylardır süren diplomatik temasların ardından varılan mutabakatın, 19 Haziran’da İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında düzenlenecek resmi törenle imzalanması bekleniyor. Anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, askeri gerilimin sona erdirilmesi ve bölgesel istikrarın güçlendirilmesi açısından kritik önem taşıdığı belirtiliyor.

ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın resmi imza töreninin, 19 Haziran’da İsviçre’nin Nidwalden kantonunda bulunan Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilmesi planlanıyor. İsviçre Dışişleri Bakanlığı da taraflar arasındaki anlaşmanın ülkede imzalanacağını doğruladı.

İsviçre makamlarından yapılan açıklamada, son günlerde ABD, İran, Pakistan ve Katar ile yoğun diplomatik temasların sürdürüldüğü belirtilirken, taraf heyetlerinin İsviçre’ye ulaşımının kolaylaştırılması ve görüşmelerin güvenli bir ortamda yürütülmesi için gerekli hazırlıkların tamamlandığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, Bürgenstock’un hem ABD ve İran hem de arabuluculuk sürecinde rol üstlenen Pakistan ve Katar tarafından uygun bir görüşme noktası olarak önerildiği kaydedildi. İsviçre’nin ise geleneksel tarafsızlık politikası doğrultusunda görüşmelere ev sahipliği yaparak diplomatik sürece destek verdiği vurgulandı.

Üst Düzey Katılım Bekleniyor

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, imza töreninde İran Meclis Başkanı ve müzakere heyeti lideri Muhammed Bakır Kalibaf ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in hazır bulunacağını açıklamıştı. ABD Başkanı Donald Trump’ın da törene katılma ihtimalinin değerlendirildiği belirtiliyor.

Pakistan Duyurmuştu

Mutabakata ilişkin ilk resmi açıklama Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’ten gelmiş, Şerif tarafların anlaşmaya vardığını ve imza töreninin İsviçre’de yapılacağını duyurmuştu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de anlaşmayı doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran’da imzalanacağını açıklamıştı.

Hürmüz Boğazı Yeniden Açılıyor

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın tamamlandığını belirterek Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılacağını ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılacağını açıklamıştı. Enerji uzmanları, boğazın yeniden açılmasının küresel petrol ve doğal gaz piyasalarında rahatlama sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Orta Doğu Enstitüsü (MEI) uzmanlarına göre anlaşma, son aylarda ciddi şekilde aksayan enerji sevkiyatının yeniden normale dönmesine katkı sağlayabilir. Ancak deniz taşımacılığı ve enerji arzının savaş öncesi seviyelere dönmesinin zaman alacağı belirtiliyor.

Lübnan Maddesi İsrail’de Tartışma Yarattı

Mutabakatın yalnızca ABD ve İran arasındaki ilişkileri değil, Lübnan’daki çatışmaları da kapsadığı yönündeki açıklamalar İsrail’de tartışmalara neden oldu. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Lübnan’daki varlığını sürdürmeyi planladığını belirtirken, anlaşmanın sahadaki etkilerinin önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.

Küresel Piyasalar Olumlu Karşıladı

Anlaşma haberleri uluslararası piyasalarda da olumlu yankı buldu. Avrupa borsalarında yükseliş görülürken, petrol fiyatlarında düşüş yaşandı. Analistler, ABD-İran geriliminin azalmasının küresel ekonomide jeopolitik riskleri azaltabileceğini ve enerji maliyetleri üzerindeki baskıyı hafifletebileceğini ifade ediyor.

Arka Plan

Şubat ayında başlayan ve bölgesel gerilimi tırmandıran çatışmaların ardından yürütülen yoğun diplomasi trafiği sonucunda taraflar anlaşma zemini buldu. Uzmanlar, 19 Haziran’da Bürgenstock’ta gerçekleştirilecek imza töreninin yalnızca ABD-İran ilişkileri açısından değil, Orta Doğu’daki güvenlik dengeleri ve küresel enerji piyasaları açısından da dönüm noktası olabileceğini değerlendiriyor.